Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Pütz, W.; Jurrius, J.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1860 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-935
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201752
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
BESCHAVING EN STAATSB.egeun8 357
centraalpunt, vau waar een tak uitgaat over Amsterdam naar 's
Hage en Rottterdam en een andere over Gouda ook naar
Rotterdam; de noordelijke tak naar Zwolle en verder is nog ge-
deeltelijk iu aanbouw; de oostelijke tak over Arnhem naar de Duitsche
grenzen.— In Noord-Brabant vormt Rosendaal een dergelijk punt.
Van hier uit zal eene lijn naar Vlissingen, eene naar den Mo er-
dijk, eene over B r e d a naar 's Bosch en dan in verbinding met
den noordcr spoorweg loopen, en eindelijk eene lijn naar Antwer-
pen. Weldra zal een volledig net zich over het land uitbreiden.
Reeds worden meer dan 500 kilometer bereden en nog meer dan
twee maal zoo veel is in aanbouw.
Beschaving.
Hoezeer het streven naar het stoffelijke de overhand heeft en
hoe groot de zucht ook is voor het nuttige, worden toch ook de we-
tenschappen, ofschoon de praktische meer dan de bespiegelende,
met zorg en vlijt beoefend. Het onderwijs wordt verdeeld in lager,
middelbaar en hooger onderwijs. In 1857 is het lager onder-
wijs op nieuw geregeld en maakt het een voorwerp uit van aanhou-
dende zorg voor de regering; de openbare scholen zijn 2490, de
bijzondere 1049 iu getal. Bij eene wet van 1863 is ook de regeling
van het middelbaar onderwijs tot stand gekomen. Op deze scholen
zullen vooral bouw- en werktuigkundigen gevormd worden. Voor
de zeevaart heeft men de inrigtingen te Willemsoord en te Am-
sterdam, terwijl voor de opleiding tot officieren voor de land-
magt de akademie te Breda goede vruchten oplevert. De akademiën
te Leiden, Utrecht en Groningen hebben, zelfs in het buitenland, den
ouden roem der HoUandsche grondiglieid gehandhaafd. — Ofschoon
het bibliotheekwezen nog veel te wenschen overlaat, mogen wij ons
toch beroemen op de boekerijen der akademiesteden, en de konink-
lijke bibliotheek te 's Gravenhage. De itiuseums van Leiden zijn
van algemeene bekendheid. Bijzondere inrigtingen treft men nog
aan: te Amsterdam de handelsschool; kweekscholen van onderwij-
zers te Haarlem, 's Bosch en Groningen; landbouwschool te Gro-
ningen, enz. — Ook de beeldende kunsten blijven niet rusten;
men heeft in 's Gravenhage de teekenakademie, en op meer andere
plaatsen worden deze met goed gevolg beoefend.
Staatsregeling.
Deze is konstitutioneel-monarchaal; de kroon is erfelijk in
de mannelijke en vrouwelijke linie; de koning heeft de uitvoe-
rende magt en deelt de wetgevende met de volksvertegenwoor-