Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Pütz, W.; Jurrius, J.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1860 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-935
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201752
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
DE XOORDEL. IJSZEE. DE ZUIDEL. IJSZEE. § 4, 5. 19
de Smith-sond) tot voorbij 82° noorderbreedte is doorgedrongen, lieeft tot
de overtuiging geleid, dat naar de noordpool de temperatuur, de dieren-
en plantenwereld, de open toestand der zee niet gelijkmatig afnemen, en
dat ten noorden van het noordelijkste van alle tot dusver ontdekte lan-
den eene zee aanwezig is, die geen zoutgehalte heeft en nooit geheel be-
vriest. De oplossing van het vraagstuk eener noordwestelijke doorvaart
heeft alleen voor de wetenschap eenig belang; want tusschen de Baffins-
baai in 't oosten en Banksland in 't westen is er geen enkele zeearm,
dien men als een vrijen waterweg kan beschouwen. Zelfs de Behringstraat
is voor het grootste gedeelte van het jaar met ijs bedekt. Evenmin is de
omzeiling der noordkust van Azië voor eene geregelde scheepvaart te
gebruiken.
Uit de noordelijke IJszee komt de arktische strooming
tusschen Groenland en IJsland in den Noord-Atlantischen oceaan
in eene zuidwestelijke rigting, keert dan terug naar het noorden in
de Davis-straat en, vercenigd met de strooming uit de Hudsons-baai,
wendt zij zich andermaal zuidwaarts naar Kewfoundland, dat aan
haar zijn rijkdom in visch te danken heeft; maar zij brengt ook
veel ijsbergen mede, die zoo gevaarlijk zijn voor de scheepvaart
tusschen Europa en Amerika. Omgekeerd komt uit den Atlan-
tischen oceaan in de Noordelijke IJszee de noordoostelijke
arm van den golfstroom tusschen IJsland en Noorwegen. Hij
werpt dikwijls zaad van tropische planten op de kusten van Ierland,
dc Hebriden en Noorwegen, verzacht het klimaat op de geheele
westkust van Europa (van Spanje tot aan de Noordkaap), houdt de
noordkusten van Europa vrij van arktische ijsbergen en bezorgt uit
zuidelijker breedtestreken drijfliout aan de bewoners van het noor-
den. Anders konden noch de noordelijkste kusten der oude en nieuwe
wereld, noch de eilanden in de IJszee bezocht of zelfs bewoond,
eu dus ook deze streken niet onder het bereik van het handels-
verkeer met de beschaafde natiën gebragt worden, die deze ge-
westen wegens de walvisch- en haringvangst en den pelshandel
bezoeken.
§ 5.
de zuidelijke ijszee.
De Zuidelijke IJszee of de antarktische poolzee,
besloten binnen den zuidelijken poolcirkel, heeft in het noorden
geen land-, maar wel watergrenzen: den Atlantischen, Indischen
en Grooten oceaan. Het is nog zeer twijfelachtig of de onbe-
2*