Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Pütz, W.; Jurrius, J.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1860 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-935
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201752
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
338 MIDDELEN VAN BESTAAN. § 57.
den grond bijna alleen tot weiland geschikt, en een groot ge-
deelte geheel onbewoonbaar is.
Van daar zulk een aanzienlijk verschil in sommige kantons , dat b. v.
in het kanton Geneve 16 000, in Appenzell-Ausser-Rhoden 10 000, in Zurich
8600, daarentegen in Uri maar 770, in Graauwbunderland niet meer dan
720 menschen op 1 Dm. wonen.
Naar de afstamming is de Duitsche bevolking zoo overwe-
gend, dat hiertoe Yi van het gezamenlijk getal der bewoners be-
hoort; tot de Fransche maar Vs (in de kantons Waadtland, Ge-
neve en Neufchatel, gedeeltelijk ook in Wallis, Freiburg, Bern)
en de geringe rest tot de Italiaansche (in Tessino en een klein
gedeelte van Graauwbunderland) en Romaansche (in Graauw-
bunderland). Veel gelijkmatiger is de verdeeling met betrekking
tot de godsdienst: de protestautsche wordt door y^, de katho-
lieke door % beleden. Het Alpenland is hoofdzakelijk katholiek
gebleven; in de vlakte heeft zich de hervorming uitgebreid. In de
drie oorspronkelijke kantons (Schwyz, Uri en Unterwalden), alsmede
in Zug, Wallis en Tessino zijn weinig of geen protestanten. Alleeu
de Italiaansche bevolking is bijna uitsluitend katholiek, terwijl de
Romaansche (zoo als in Engadin, in het Pusehlaverdal) sterke ge-
reformeerde bestanddeelen bevat.
Ook in den geest en het karakter der bevolking teekent zich de invloed
der groote verscheidenheid in de vorming van den grond, en Zwitserland
biedt, zonder de afstamming in aanmerking te nemen, bijna even zoo veel
eigenaardigheden in het volksleven aan, als er dalstelsels zijn.
Middelen van bestaan.
In de Alpengewesten wordt weinig werk gemaakt van den land-
bouw. De bewoners, die door hooge bergruggen van elkander zijn
gescheiden, zijn gedeeltelijk half-nomadische jagers en herders,
die in de lente hunne dalen verlaten en met hunne kudden in den zo-
mer en den herfst naar de hooger gelegen weideplaatsen trekken,
waar „Sennhntten" hunne woningen zijn. Inde hoofddalen, waar-
door groote kunstwegen loopen, werpt het vervoer van goederen, in
sommige deelen van het Berner bovenland, in het Chamouujdal,
enz. het wegwijzen en het vervoer van vreemdelingen eene niet onaan-
zienlijke winst af. Het hoofdbedrijf der bewoners van de vlakte is de
akkerbouw, de kuituur vau ooft en wijn, het aanleggen van kunst-
matige weiden; de Zwitsers van den Jura vinden bij den weinigen
rijkdom van den grond meestal een bestaan in eenig handwerk.
De industrie heeft vooral in 't westen (Basel, Neufchatel, Gc-