Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Pütz, W.; Jurrius, J.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1860 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-935
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201752
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
306 DE IJSSEL. DE DONAU. § 55.
bespoelt Grave, Ravestein en Megen, loopt met een zuidwaarts gekeerden
boog tot "Woudricliem, om zich bij Loevenstein geheel met de "Waal te ver-
eenigen. Even boven Dordrecht ontlast zich de vereenigde stroom (Merwe)
gedeeltelijk door dc Biesboschof het Bergsche veldendeWer-
kendamsche killen. Voor Dordrecht zelf splitst zich de Merwe
in Noord, die naar de Lek bij Krimpen voert en een zuidelijken tak, de
Dordsche kil (die nog de Oude Maas ten zuiden van het eiland
IJsselmonde afzendt), tot "Willemsdorp, waar hij zich vereenigt met den van
(reertruidenberg komenden A m e r en dan Hollandsch diep heet,
dat zich bij "Willemstad weder scheidt in Haringvliet (noordelijke
urm, die bij HellcToetsluis door 't Goereesche gat in zee valt), en in V o 1-
k e r a k (zuidelijke arm), Krammer, Grevelingen, die door het
Brouw ershavensche gat mede in de Noordzee uitloopen. Nadat de
Noord zich met de L e k heeft vereenigd, komt de naam van Maas we-
der te voorschijn, doch met bijvoeging van Nieuwe; nu stroomt zij
voorbij Rotterdam, Delfshaven, Schiedam en VJaardingen. Aan het west-
einde van 't eiland IJsselmonde gekomen , vereenigt zij zich weder met de
Oude Maas, verdeelt zich later door het eiland Rozenburg nogmaals
in tweeën, waarvan het noordelijk deel Sluizendicp of Scheur
heet en voorbij Maassluis loopt, het zuidelijk echter zijn naam behoudt
en langs Brielle gaat, en zich na de hereeniging voorbij Rozenburg onder
den naam van Mond der Maas in de Noordzee stort.
De IJ s s e 1, die uit Westphalen komt, betreedt even beneden Anholt,
b ij het dorp Gendringen , het Nederlandsch gebied in de provincie Gelder-
land, vloeit in eene noordwestelijke rigting voorbij Doetinchcm tot Does-
burg , waar hij door den Nieuwen IJssel of de Drususgracht, die
schuins tegenover Huissen uit den Rijn komt, met dezen gemeenschap heeft.
Bij Doesburg neemt hij eene noordelijke rigting, ontvangt bij Zutphen de
sterk kronkelende B e r k e 1, bij Deventer de Schipbeek, bij Hat-
tem de G r i f t en vormt bij Kampen eene niet onbelangrijke delta. Even
beneden deze stad verdeelt hij zich inRegtediepen Ganzediep. Deze
takken verdeden zich later nog weder en stroomen door en om het Kam-
per eiland met vijf monden in de Zuiderzee. Alleen het Ganzediep en
de Ketel kunnen voor de scheepvaart gebruikt worden; de overige ver-
zanden. Van den Rijn uit tot aan het Ganzediep is de IJssel lang bijna
124 000 ellen en heeft een verval bij eb en vloed van gemiddeld 9,57 el.
^2. De Donau.
Geographische stelling,
>Ev«ü.als hpt Rijngebied (zie bl. 294) door zijne groote uitgestrekt-
heid van 't noorden naar't zuiden, die bijna gelijk staat met de ge-
heele lengte van Midden-Euri)pa in deze rigting, de groote weg is voor
handel en verkeer tusschen het noorden en het zuiden en teVèns -een