Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Pütz, W.; Jurrius, J.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1860 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-935
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201752
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
de oostelijke op libysche woestijn. § 39. 183
(gekozen) sultan. Zij leven in 't algemeen van veeteelt (paarden,
kameelen en kleinere huisdieren) en handel, door middel vau „het
schip der woestijn" op de meestal oude handelswegen, die in ver-
schillende rigtingen de Sahara doorkruisen en langs welke de oasen
dan rustpunten, als het ware de havens van den zandoceaan vor-
men. Een hoofdartikel van uitvoer, vooral naar de landen van den
Niger, is het met weinig moeite gewonnen zout, uit de periodiek
opdroogende zoutmeren of zoutbeddingen (overblijfselen van sedert
lang opgedroogde meren).
1. de oostelijke op libysche woestijn.
Door de heersbhende rigting der winden en stormen van
't oosten naar 't westen werd de oostelijke helft der Sahara
steeds meer vrij van zand, uitgestrekte kalkrots-kloven kwa-
men te voorschijn, er volgde minder stuifzand, de digter bij
de oppervlakte gekomen bronnen borrelden gemakkelijk op en
werden niet meer onder het zand bedolven, kunstmatige putten
gaven reeds bij eene zeer geringe diepte (6—8') water en zoo
ontstonden bebouwbare plaatsen, vooral aan den oostelijken en
noordoostelijken rand der Libysche woestijn.
De oostelijke oasenreeks, evenwijdig met den bene-
denloop des Nijls, ook de Egj'ptische oasenketen genaamd, be-
vat de zuidelijke of groote oase, en de noordelijke of
kleine, beide van weinig breedte, maar zeer verschillend in
lengte (22 mijlen en 4 mijlen).
De noordoostelijke oasenreeks, die zich in 't oos-
ten bijna regthoekig aan de bovengenoemde aansluit, begint
met de oase Pezzan, die staatkundig tot Tripolis, dus tot het
Turksche rijk behoort en het middenpunt van 't verkeer uit-
maakt tusschen het oosten eu westen van Noord-Afrika, tus-
schen Kairo en Marokko. De bewoners der hoofdstad Moe r-
z 0 e k zijn daardoor de bedrijvigste en ondernemendste koop-
lieden van Noord-Afrika geworden.
2. de westelijke woestijn (sahel).
De grootere westelijke helft der woestijn, die van de oase
van Fezzan tot aan den Atlantischen oceaan reikt, ontving ten
gevolge van die rigting der winden en stormen van 't oosten