Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Pütz, W.; Jurrius, J.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1860 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-935
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201752
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
vlak soedan. § 37. 171
weest voor den uitvoer van slaven. De Fellata's doen jaarlijks invalle n
in de landen aan den Binoeë, voeren slaven als lastdieren (met ivoor
beladen) weg naar de markten van Kano, Bornoe, Sokoto (zie be-
neden) enz. en ontvolkten aldus deze landen.
Onder de steden van het Nigergebied, die de grootste marktplaatsen
zijn voor geheel Noord-Afrika, is Timboktoe (13000 inwoners), vijf
uren van den hoofdstroom, wel niet de volkrijkste (Sego heeft 30 000
inwoners), maar de voornaamste („de koningin der woestijn"), wegens hare
ligging in het midden der meest verwijderde, bebouwde landen van Noord-
Afrika (Fez, Marokko, Tripolis, Senegambië, Noord-Guinea, Haussa) en
midden tusschen drie zeeën; daarom was zij sedert lang het middenpunt
van (vijf) handelswegen uit alle wereldstreken.
c. Het terrasland van Midden-Afrika of vlak
(ook „laag") Soedan.
De uitgestrektheid lands tusschen de twee grootste water-
stelsels van Afrika staat geenszins meer bekend als woest en
onbewoond, maar als wel besproeid en bevolkt. Want de wate-
ren, komende van den noordelijken rand des hooglands, kun-
nen midden door de brandende woestijn de zee niet berei-
ken en vormen alzoo meren en moerassen. Het middenpunt
van dit binnenlandsch waterstelsel schijnt het meer (of liever
moeras) T s c h a d te wezen, dat op de kaarten gewoonlijk te
groot voorkomt; want de omtrek is, behalve in den regentijd,
wanneer het ver buiten zijne vlakke en moerassige oevers treedt,
maar 40 mijlen groot. Zoowel aan de zijde van het Nijl- als
van het Nigergebied vormt eene smalle bergketen de waterschei-
ding, zoodat de bronnen der rivieren, die naar het meer Tschad
stroomen, in de onmiddellijke nabijheid liggen van de oostelijke
zijrivieren van den Niger en van de westelijke van den Wit-
ten Nijl.
Dc Mohamedaansche rijken in den omtrek van het Tschad-meer
zijn in 't zuidwesten: Bornoe of Borno (met de residentie Koe-
kaoea), welks bevolking op 2 mill. gesehat wordt, in noorden
Kanem, in 't oosten Wadai, in 't zuidoosten Bagirmi met
de hoofdstad Masengha. Het oostelijkste rijk in Soedan is Dar-
For. Verder in 't zuiden, aan gene zijde der Binoeë, is uit de
overblijfselen van onafhankelijke heidensche staten het rijk van
Adamaoea ontstaan (met de hoofdstad Jola; Dr. Barth drong