Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Pütz, W.; Jurrius, J.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1860 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-935
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201752
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
168 WATERSTELSELS VAN ZUID-AFRIKA. § 37.
De (100' hooge) watervallen in den middenloop van de (3000' breede)
Zambezi, die hun ontdekker Livingstone V ict ori a-v al 1 e n genoemd
lieeft, verschaften hem „het verwonderlijkste gezigt, dat hij in geheel Afrika
had genoten."
Wegens de in 't oog loopende overeenstemming der talen schijnt
de bevolking van den evenaar tot aan de streken van het Kaapland
tot een enkelen stam te behooren; zij is bijna uitsluitend Heidenseh,
daar het Mohamedanismus, ofschoon langs de kusten reeds sedert
bijna duizend jaren verbreid, nog niet in het binnenland is door-
gedrongen. De pogingen van Christelijke- zendelingen voor de be-
keering eu beschaving der bewoners van het binnenland zijn met een
beteren uitslag bekroond; vooral hebben zij het verlaten van het
nomadenleven en het drijven van den landbouw algemeener ge-
maakt, daar zij aanleiding gaven tot kunstmatige besproeijing, waar
de natuur niet rijkelijk genoeg in het gebrek aan water voorzag.
§ 37.
DE OVERGANGSVORMEN VAN UET HOOGLAND TOT
LAAGLAND IN AFRIKA.
1. De voornaamste water stelsels van Zuid-
Afrika zijn: de Oranje-rivier of Gar iep in 't zuid-
westen, de Zaïre of Congo in *t westen en de Zambezi
in 't oosten. Wanneer de laatste (volgens Livingstone) de zelfde
is als de (door hem in 't binnenland ontdekte) Liambye, dan heb-
ben de Congo en de Zambezi hun brongebied in elkanders
onmiddellijke nabijheid (op 10° zuider breedte), en dit maakt
dus een w^'iterscheiding tusschen de tegenovergestelde oceanen.
De Oranje-rivier is de eenige, die bijna de geheele breedte
van Afrika, van 't oosten naar 't westen, ofschoon dan ook op het
smalste gedeelte, besproeit. Hoe aanzienlijk anders haar loop ook
zij, de weinige diepte maakt haar ongeschikt voor de binnenvaart.
De tegen elkander overstaande waterstelsels van den Congo en
de Zambezi verhouden zich tot elkander als Rijn en Donau.
Eene smalle waterscheiding splitst deze twee paar rivieren. De
Congo stroomt, gelijk de Rijn, iu noordwestelijke rigting, de Liam-
bye, even als de Donau, in eene oost-zuidoostelijke 1).
2. De terraslanden en waterstelsels van Xoord-
Afrika.
1) Peterm. Mitth., 1858, bl. 117.