Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers,
Auteur: Pütz, W.; Jurrius, J.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, ca. 1860 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-935
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201752
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der vergelijkende aardrijkskunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
102 JAVA. RESIDEXTiëN. § 23.
Behalve twee vorstendommen (die nogtans van ons land af-
hankelijk zijn): Djokjokarta en Soerakarta op de zui-
delijke helling van het gebergte, is het geheele eiland in het
bezit der Nederlanders.
Het wordt met Madoera verdeeld in 21 residentiën en 4 assis-
tent-residentiën; a. in West-Ja va: Bantam, Batavia, Buitenzorg,
Krawang, Preanger-regentschappen, Cheribon; h. in M i d d e u-J a-
va: Tegal, Pekalongan, Samarang, Japara, Rembang, Kediri, Ma-
dioen, Patjitan, Soerakarta, Djokjokai-ta, Kadoe, Bagelen, Banjoe-
mas; c. in Oost-Java: Soerabaya, Passaroean, Probolingo, Be-
zoeki, Banjoewangi, Madoera.
1. Bantam (183 □ mijlen), is in 't noorden moerassig en
heeft in 't oosten eene ongestadige temperatuur, die nogtans in
het binnenland beter wordt. Hier vindt men steenkolen. Het
meer Danoe wordt afgetapt voor den rijstbouw. Serang, de
hoofdplaats, ligt niet ver van B a n t a m, eene der oudste steden van
Java. Anjer, een levendig en bevallig stadje aan straat Soenda,
is de eerste plaats waar de schepen zich moeten kenbaar maken en
het begin van den grooten postweg over het noorden des eilands.
Te Ce ram woont de resident.
2. Batavia (415 □ mijlen), ten oosten van Bantam aan de
noordkust; hier wonen de meeste Chinezen. In de hoofdstad van
den zelfden naam, de eerste handelsstad van Achter-Indië (65000
inwoners), op oud-Hollandsche wijze gebouwd, vergaderen de hooge
kollcgiën, ofschoon de gouverneur wegens de ongezonde kuststreek,
uithoofde der moerassen en het gebrek aan drinkwater, zijne resi-
dentie heeft te Buitenzorg. Inden omtrek liggen Wel te vreden,
Meester Cornelis, Rijswijk, Noordwijk, Molenvliet.
Op het eilandje Onrust, dat met nog eenige andere de reede vau
Batavia dekt, heeft men een maritiem etablissement.
3. Buitenzorg (60 □ mijlen), waar de meer gezonde lucht in
vele heerlijke dalen ontstaat door de koelere winden van de Javaau-
sche bergketen (Goenong-Gideh 9325'), doch met minder vruchtba-
ren grond. De hoofdplaats van deze assistent-residentie is Buiten-
zorg aan den grooten weg.
4. In de assistent-residentie Krawang vindt men groote wou-
den en wildernissen. Hoofdplaats Poerwakarta.
5. Preangcr-Regentschappen (400 □ mijlen). Deze door
eene bergketen doorsneden residentie langs de zuidkust bevat veel
vidkanische elementen, ofschoon zij weinig werkzaam zijn. Menige