Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
de vermaken van zijn koninklijk hof in Praag, waardoor zijne
ijdelheid gestreeld weid, dan met krachtige toebereidselen tegen
de geduchte vijanden, die hij weldra te bestrijden zou hebben ,
terwijl de hulp van de bondgenooten , waarop hij gerekend hadi
achterwege bleef. Zijn schoonvader Jacobus I had, zoo als vroe-
ger gezegd is (bl. 69), het plan opgevat, de hand van de dochter
des Konings van Spanje voor zijn zoon en troonopvolger te ver-
werven , en was daarom afkeerig van vijandelijkheden jegens het
Habsburgsche huis; Maurits van Oranje was niet bij magte hem
krachtig te ondersteunen, en de Protestantsche vorsten van Duitsch-
land bleven werkeloos.
Ferdinand van Oostenrijk daarentegen rustte zich onvermoeid
ten oorlog toe. Daar hij in zijne erfstaten geene genoegzame
magt bijeen kon brengen om Bohemen te heroveren, riep hij de
hulp in van de Katholijke Ligue (bl. 62), en vooral van haar op-
perhoofd , den krachtvollen en bekwamen Hertog Maximiliaan van
Beijeren, die deels als hevig tegenstander der Hervorming, deels
gewonnen door de belofte van vermeerdering van grondgebied,
met ijver de zaak van den Keizer omhelsde, wien ook door Phi-
lips Hl van Spanje en door den Paus ondersteuning in man-
schappen en geld werd toegezegd.
In 1620 werd het lot van Bohemen beslist. JMet een leger van
50,000 man rukte Maximiliaan van Beijeren voor Praag, en le-
verde den slecht voorbereiden Frederik, die niet meer dan 21,000
man om zich verzameld had , slag op den Wittenberg, nabij die stad
(November 1620). Binnen een uur tijds was het Boheemsche
leger volkomen geslagen, en de Keurvorst vlugtte naar Berlijn,
van waar hij naar de Nederlanden week. Ongeveer ten zelfden
tijde had de Spaansche veldheer Spinola met een sterk le-
ger, dat de Aartshertog Albertus bijeengebragt had, in kor-
ten tijd de geheele Neder-Palts (bl. 62 in de aanteekening) ver-
overd.
Keizer Ferdinand hield nu een vreeselijk streng gerigt in Bo-
hemen. De aanzienlijksten onder de deelnemers aan den opstand
verloren het leven op het schavot^ byna alle adellijken werden
van het grootste gedeelte hunner goederen beroofd; de Protes-
tantsche predikers werden verbannen, en meer dan 3000 fami-
liën weken het land uit, terwijl de Majesteitsbrief, en daarmede
al de regten van het volk, door den Keizer werden vernietigd.
Tegelijkertijd werd de Keurvorst Frederik in den rijksban gedaan
en van zijne waardigheden vervallen verklaard, terwijl de Opper-
Palts aan Hertog Maximiliaan van Beijeren werd gegeven, aan