Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
35
mede eerst den Hertog van Gulik en Kleef tot onderwerping en
tot afstand van Gelderland. Daarop rukte hij en Hendrik VHI
van verscliillende kanten het noorden van Frankrijk binnen , met
het voornemen om op Parijs aan te trekken (1544). De weinige
zamenwerking tusschen de beide legers was echter oorzaak, dat
men tot geene beslissing kwam, en dit gaf aanleiding tot het
aanknoopen van onderhandelingen , welke nog voor het einde van
het jaar 1544 tot den vrede van Crespy (1) tusschen Karel en
Frans leidden. Hendrik VHI bleef, hoezeer met weinig ge-
volg, den oorlog nog tot 1546 voortzetten.
Bij den vrede van Crespy, die een einde maakte aan de lang-
durige oorlogen tusschen Karel en Frans , werd hoofdzakelijk
bepaald, dat de eerste afstand zou doen van zijne aanspraken
op het Hertogdom Bourgondië, en de laatste van die op Napels.
Het Hertogdom Milaan zou in leen gegeven worden aan den hier-
boven genoemden tweeden zoon van Frans I, den Hertog van
Orleans, die huwen zou met de dochter van 'sKeizers broeder
Ferdinand. Deze laatste bepaling werd echter niet vervuld,
daar de Hertog van Orleans kort daarna stierf, waarop Karel V
zijn eigen zoon, den lateren Koning Philips 11',, lot Hertog
van Milaan maakte.
Eenigen tijd daarna kwam er een wapenstilstand met Soliman
tot stand, die evenwel slechts zeer kort duurde.
§ 13. De Schmalkaldische oorlog.
De Keizer was des te eerder overgegaan tot de onderhandelin-
gen , die den vrede van Crespy ten gevolge hadden, omdat de
houding der Protestantsche vorsten in Duilschland hem meer en
meer bezorgdheid inboezemde, terwijl hij vast besloten had, niet
alleen bet keizerlijk gezag te herstellen , maar het veel uitgebrei-
der te maken dan het onder zijne voorgangers geweest was, en hy
te gelijkertijd de Hervorming met alle geweid tegen wilde gaan; het
doel, dat hij zocht te bereiken, was dus zoowel van staat-
kundigen als van godsdienstigen aard.
Ondersteund door den Paus, die hem aanzienlijke geldsommen
verstrekte, bragt Karel V nu een leger op de been (1546),
waarop ook de Schmalkaldische verbondenen zich tot den oorlog
uitrustten (2). In plaats evenwel, dat zij den Keizer aanvielen
(1) Cresp'j is een stadje nabij Mf.anx in het DoparteniCBt Seine et Marne,
ten O. van Parijs.
(2) Lutiieb bpleefde de lang voorziene uitbarsting der vijandelijkheden
niet J hij stierf in Februarij 1546.