Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
28
werden, tegen welk besluit de Hervormden in April van dat-
zelfde jaar eene plegtige verklai'ing of protest indienden, van
welk geschrift zij den naam ontvingen van Protestanten, die later
aan alle belijders der Hervormde leer gegeven werd.
Eenige maanden later gaf het sluiten van den vrede van Ka-
merijk (bl. 25) aan Karel V gelegenheid , zich naar Duitschland
te begeven en in 1530 in persoon den Rijksdag te Augsburg te
openen. Hier gaven de Lutherschen schriftelijk hunne geloofs-
belijdenis over, die door Melanchton , den geleerden vriend van
Luther, was opgesteld, en onder den naam van de Augsburg-
sche confessie bekend is. Eene poging om de uiteenloopende ge-
voelens te vereenigen, mislukte , en de Rijksdag bepaalde , dat de
aanhangers der nieuwe leer binnen een bepaalden tijd tot de
Katholijke kerk moesten teruggekeerd zijn, op straffe van in den
Rijksban te worden gedaan.
Nu besloten de Protestantsche vorsten, zich naauwer aaneen
te sluiten tot onderlinge verdediging wanneer zij om der gods-
dienst wil werden aangevallen, en den 27sten Februarij 1531
kwam er te Schmalkalden (1) een verbond tot stand tusschen
den Keurvorst van Saksen, Johan den Standvastige, die zijn vader
Frederik den Wijze in 1525 was opgevolgd, den Landgraaf van
Hessen, Philips den Grootmoedige, zes andere Duitsche vorsten
en elf vrije rijkssteden.
Welligt zou het reeds toen tot eene uitbarsting gekomen zijn, in-
dien niet kort daarna de Turken hunne invallen hervat en Duitsch-
land ernstig bedreigd hadden, hetgeen ten gevolge had , dat de
Keizer, die de hulp der Protestanten niet ontberen kon, voor-
loopig van zijne vyandige voornemens afzag, en te Neurenberg
den zoogenaamden Interim-vrede (voorloopige vrede) sloot, waar-
bij, als het ware, eene soort van wapenstilstand werd vastge-
steld , totdat de Paus een concilie zou hebben bijeengeroepen
om in de zaken van godsdienst eene beslissing te nemen (1532).
De Keizer bragt hierop een aanzienlijk leger te velde, waar-
mede hij de Turken belette iets tegen Duitschland te ondernemen,
en SoLiMAN tot den aftogt noodzaakte. Eerst zes jaren daarna
(15.38) sloten Ferdinand en Zapolya vrede; de laatste werd als
Koning van Hongarije erkend, met bepaling, dat Ferdinand hem
na zijnen dood zou opvolgen.
(1) Het stadje Schmalkalden ligt in Messen-Kassei