Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
261
gingspartij zich met des te meer kracht in het midden van het
schiereiland te doen gelden, en daar het ook den Koning van
Napels gelukt was, vooral met behulp der Zwitsersche huurtroe-
pen, die hij in dienst had, zijn gezag te herstellen, werd Rome
het middelpunt der woelingen van de aanhangers van Mazzini
(bl. 240), die de eenheid van Italië en de invoering van den re-
publikeinschen regeringsvorm zochten door te drijven. Paus Pius
IX, niet meer bij magte het hoofd te bieden aan de steeds toe-
nemende woelingen der Mazzinisten, ontvlugtte den 29sten No-
vember 1848 uit Rome, en nam de wijk naar Gaëta, op Napelsch
grondgebied. De republiek werd nu in Rome uitgeroepen, en de
Paus van zijn gezag vervallen verklaard (Febr. 1849). Eveneens
werd de Groothertog van Toscane gedwongen naar Gaëta te wijken,
en het bestuur over zijn land aan een voorloopig bewind opge-
dragen. Tegelijkertijd was de republikeinsche partij niet minder
ijverig bezig om in Sardifiië de gisting gaande te houden, daar zij
wel begreep , dat het zonder medewerking van het wel ingerigte
en goed geoefende Sardinische leger niet mogelijk zou zijn, haar
oogmerk, de verdrijving der Oostenrijkers uit Italië, te bereiken.
De houding van de Mazzinisten werd eindelijk zoo dreigend, en
hun invloed op het volk zoo groot, dat aan K'akel Albert
geen keus meer overbleef: wanneer hij zich niet op nieuw aan
het hoofd stelde van de nationale beweging, dan liep hij groot ge-
vaar , door eene omwenteling zijne kroon te verliezen. Hij besloot
tot het eerste, en zeide in Maart 1849 Oostenrijk den wapenstil-
stand op; de vijandelijkheden werden hervat, doch met een aller-
noodlottigsten uitslag voor het Sardinische leger. In plaats van
den vijand af te wachten, drong Radetzky terstond voorwaarts,
greep, den 23sten Maart, Karel Albert bij Novara aan, en be-
haalde, in weerwil dat diens leger meer dan dubbel zoo sterk
was als het zijne, zulk eene beslissende overwinning, dat de Ko-
ning aan het herstel der zaken wanhopende, nog denzelfden dag
afstand deed van de regering ten behoeve van zijn zoon Victor
Emanuel II, en de wijk nam naar waar hij kort daarna
overleed. De nieuwe Koning haastte zich, met Radetzky een
wapenstilstand te sluiten, waarop, eenige maanden later, de vrede
tusschen Sardinië en Oostenrijk volgde.
Nu was de omwenteling nog slechts meester in Toscane, Rome
en Venetië. In het eerstgenoemde land werd de verdreven Groot-
hertog door zijne onderdanen, die hem over het algemeen zeer
genegen en de woeling der republiekeinen moede waren, kort na
den slag van Novara, weder in zijn bewind hersteld.