Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
-243
maar ook nergens lieerscht eene zoo diepe armoede onder de la-
gere standen der maatschappij. Het grondbezit is er bijna uit-
sluitend in handen van de hooge aristocratie, zoodat er nagenoeg
geen onafhankelijke boerenstand bestaat, en de groote menigte
der bewoners van het platte land als daglooners van de pachters
hun brood moeten verdienen , terwijl de rijke opbrengsten van
den landbouw, die in Engeland op een hoogen trap van ontwik-
keling staat, aan de aanzienlijke grondeigenaars toevloeijen. Eene
andere bron van welvaart vindt Engeland, behalve in zijn wereld-
handel , voornamelijk in zijn uitgebreide fabrijkwezen ; maar ook
hier worden dezelfde maatschappelijke gebreken aangetroffen. Een be-
trekkelijk klein aantal kooplieden en fabrijkanten hebben den handel
en de nijverheid in hunne magt, en vele honderdduizende arbei-
ders, die voor een sober loon moeten werken , en slechts ter naau-
wernood hun gezin voor gebrek kunnen bewaren , leven daar-
door in groote afhankelijkheid. Een gevolg daarvan is, dat bij
iedere storing in den gewonen loop der omstandigheden, bijv.
een mislukte oogst, duurte van levensmiddelen , een oorlog, die
den handel en de nijverheid belemmert enz. de armoede van het
volk, dat in gewone tijden naauwelijks in zijne behoeften kan
voorzien, vaak tot eene ontzettende hoogte stijgt, hetgeen dan
aanleiding geeft tot oproer. Een zoodanige toestand kan alleen
verbeterd worden door een verstandig bestuur, dat door spaarzaam-
heid de uitgaven beperkt, door goede wellen de algemeene wel-
vaart bevordert, en de belastingen zooveel mogelijk vermindert,
en hiertoe is het noodig, dat in het Parlement vooral zoodanige
leden zitting nemen, die de belangen van het algemeen begrijpen
en met kracht bevorderen. Dit nu was in Engeland niet het ge-
val ; volgens de oude bepalingen op het kiezen der volksvertegen-
woordigers, was slechts een betrekkkelijk klein gedeelte der be-
volking tol de keuze geregtigd, en werd daarop den grootsten
invloed door de rijkslen en aanzienlijksten uitgeoefend, terwijl bo-
vendien vele onbeduidende gehuchten, die in aloude tijden van
meer belang waren geweest, afgevaardigden naar het Parlement
zonden en daarentegen sommige der welvarendste en volkrijkste
sleden, wier opkomst en bloei eerst van lateren tijd dagleeken-
de, in hel geheel niet vertegenwoordigd waren.
De aandrang tol het veranderen der oude kieswetten werd dan
ook zoo groot, dat de regering, kort na de troonsbeklimming van
Willem IV, in 1831 een voorstel tot hervorming daarvan indien-
de, volgens hetwelk het aantal kiezers aanzienlijk vermeerderde,
en de middelstand niet langer van invloed op het landsbestuur