Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
^^'^{'rrlar.dsGh Schoolmuseum;
I Fiint&ngfaeht 151 bij dó Prinsenstraat
AiViSTEROAM
j, zL-ar
rijk hij, zOU 'UTS' DUVyil'(.Bl? gezegd is, met hel Spaansche ge-
deelte van Navarre vergrootte, dat hij in 1512 op Jan d'Albret
veroverde en kort daarna Lij zijn rijk inlijfde./Daar de vele oor-
logen en de staatkundige verwikkelingen van die onrustige jaren
hem meestal elders bezig hielden, had hij het bestuur over Cas-
tilië aan Ximenes opgedragen, die na den dood van Isabella door
den Paus tot Kardinaal was benoemd, en geheel in overeenstem-
ming met den Koning, voortdurend arbeidde aan de vergrooting
van het gezag der kroon en aan het brengen van orde en regel-
maat in het bestuur.
Toen Ferdinanl in Februarij van het jaar 1516 stierf, ontstonden
in beide rijken groote moeijelijkheden, zoowel door de krankzin-
nigheid van Johanna , als door de afwezigheid van haren zoon
Karel, die zich in de Nederlanden bevond, waar hij in het vorige
jaar de regering op zich genomen had. Wel wist Ximenes met
zijne gewone geestkracht door te zetten, dat Karel in Castilië
als Koning en in Arragon als plaatsbekleeder zijner moeder erkend
werd, maar verscheidene oorzaken liepen zamen om eene alge-
meene ontevredenheid te doen ontstaan. Door de raadgevers,
welke hem omringden, verkeerd geleid, beging Karel den mis-
slag , dat hij eene menigte Nederlandsche edelen naar Spanje zond
en daar in onderscheidene regeringsposten plaatste. Daardoor ver-
bitterde hij den Spaanschen adel, terwijl hij tegelijkertijd het mis-
noegen van de burgerij opwekte door aanzienlijke geldsommen,
uit Spanje naar de Nederlanden over te zenden, en daarmede zijne^
gunstelingen te verrijken.
Eindelijk kwam hij, op aandringen van Ximenes , in 1517 in
persoon naar Spanje , doch vergezeld door een aanzienlijken stoet
van Nederlandsche vooral Belgische edellieden , die door hunne
ligtzinnigheid en hunne Fransche zeden en gewoonten eene erger-
nis waren voor de ernstige en deftige Spanjaarden, en tegelijk door
hunne hebzucht het volk tegen zich innamen. De groote diensten
van Ximenes werden met schandelijken ondank beloond, daar de
tachtigjarige staatsman onverwachts zijn ont.slag ontving, zon-
der tot den Koning, wien hij te gemoet gereisd was, te zijn
toegelaten. Ilij stierf eenige weken later.
Karel bezwoer nu de regten en vrijheden des volks, en werd
daarop, zoowel in Castilië als in Arragon, als Koning gehuldigd,
evenwel onder voorbehoud, dat hij slechts in naam zyner moe-
der zou regeren , en baar, indien zij het gebruik harer geest-
vermogens terugkreeg, het bewind zou afslaan. K
X De hierboven vermelde redenen tot ontevredenheid bleven ech-
II. 2