Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
-210
Den 15 April 1809 verklaarde hij Napoleon den oorlog, om, zoo
als hij te kennen gaf. Europa van het juk der Fransche overheer-
sching te bevrijden.
Doch ook nu was het krijgsgeluk hem niet gunstig. In weer-
wil van het uitstekend beleid, waarmede de Aartshertog Karel
het Oostenrijksche leger aanvoerde, bleef Napoleon, die de troe-
pen van het Rijii-verbottd met zijn leger vereenigd had, overwin-
naar in eene reeks van bloedige gevechten, waaronder dat bij
Eckmühl (22 April 1809) het beslissendste was. De oproepingaan
de Duitsche natie gedaan om de wapenen op te vatten, bleef uit
vrees voor Frankrijk onbeantwoord, alleen de Tyrolers, wier land
in 1805 aan Beijeren was afgestaan (bl. 200), grepen onder aan-
voering van den wakkeren herbergier Andreas Hofer naar de
wapenen, verklaarden zich weder onder de heerschappij van het
keizershuis te stellen, en hielden met heldenmoed den strijd tegen
de Franschen en Beijeren vol.
Den 13den Mei 1809 trok Napoleon, na de Oostenrijkers op
alle punten tot wijken te hebben gebragt, de hoofdstad Weenen
binnen. Acht dagen later greep hij den Aartshertog Karel aan,
die in de nabijheid, bij Groot-Aspern en Esslingen, eene stelling had
genomen, doch werd met groot verlies geslagen. De toestand der
Franschen was nu gedurende eenige weken zeer hagchelijk, doch
eene overwinning, die zij den 5den en Oden Julij bij Wagram be-
haalden , besliste den krijg. Ten gevolge daarvan kwam de vrede
te Weenen tot stand (Oct. 1809). Oostenrijk moest tot het conti-
nentaal-stelsel toetreden, de veranderingen erkennen, die Napoleon
in Spanje, Portugal en Italië gemaakt had, en een grondgebied
van meer dan 2000 vierkante geographische mijlen, met 3J milli-
oen inwoners afstaan; een aanzienlijk gedeelte daarvan werd aan
Beijeren gegeven en dus bij het Bijn-verhond gevoegd, de Illyrischc
provinciën werden bij Frankrijk ingelyfd. De Tyrolers werden aan
hun lot overgelaten, en eerst in het einde van het jaar onder-
worpen. Andreas Hofer werd gevangen genomen en in het begin
van 1810 doodgeschoten.
In denzelfden tijd, dat Napoleon den oorlog tegen Oostenrijk
voerde, beroofde hij Paus Pius VII eigendunkelijk van zijn we-
reldlijk gezag. De groote magt, welke deze als hoofd der Kerk
over de gemoederen der geloovige Katholijken uitoefende , mis-
haagde den Keizer, en spoedig had hy een voorwendsel tot twist
gevonden in de weigering van Pius om een aanvallend en ver-
dedigend verbond met Frankrijk te sluiten en tot het continen-