Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
-168
Nu vereenigden zich de hevige Katholijken met de overige mis-
noegden , en grepen naar de wapenen , om den zwakken en on-
heduidenden Koning Stanislaus van den troon te stooten, en
hun vaderland van den vreemden invloed te bevrijden. Een gru-
welijke burgeroorlog was hiervan het gevolg (1768), waarbij de miss-
noegden door Frankrijk , dat het overwigt van Rusland in het Noor-
den zocht te verminderen , met geld ondersteund werden, terwijl Ka-
tharina tegelijkertijd in eenen oorlog met Turkije werd gewikkeld.
Onder deze omstandigheden beraamden Pruissen, Oostetirijk en
Rusland onderling het onregtvaardige plan, om hun grondgebied
ten koste van Polen te vergrooten, en zoo kwam in 1772 te
Petersburg een verdeelingsverdrag tusschen deze drie mogendhe-
den tot stand. Bij dit verdrag, dat gedeeltelijk op voorgewende
oude aanspraken op een gedeelte van het Poolsche gebied gegrond
werd, doch eigenlijk geheel alleen op bet regt van den sterkste
berustte, werd aan Rusland eene groote streek lands in het oosten
van Polen, aan Priiissen geheel Poolsch- of West-Pruissen, en aan
Oostenrijk de provinciën Galicië en Lodomorië, en alzoo te zamen
nagenoeg een derde gedeelte van het geheele koningrijk, toegewezen.
Te vergeefs maakten Stanislaus en de Rijksdag hevige te-
genvoorstellingen; het verdeelde en verzwakte volk was niet in
staat, den wederregtelijken roof te beletten, en werd in 1773met
geweld genoodzaakt zich te onderwerpen. Van dat oogenblik af,
was het eenmaal zoo magtige rijk tot een toestand van volkomen
onbeduidendheid teruggezonken.
In het volgende jaar eindigde Katharina II den oorlog met
Turkije door een voordeeligen vrede, waarbij/?Ks/a«rfde vrije vaart
op alle Turksche zeeën verkreeg, en de Keizerin wijdde zich van toen
af met nog meer ijver dan vroeger aan de inwendige verbetering
van haar rijk. Landbouw, handel en fabrijkwezen werden door
haar bevorderd; wegen en kanalen aangelegd; kunsten en weten-
schappen aangemoedigd; het onderwijs verbeterd, en meer dan
twee honderd nieuwe steden gebouwd. Hoezeer verachtelijk door
haar zedeloos karakter, was Katharina II groot als vorstin, en
heeft zij , na Gzar Peter den Groote, het meest tot de ontwikke-
ling van Rusland bijgedragen. Voortdurend hield zij de oogen op
Turkije gevestigd, en onophoudelijk streefde zij er naar haar ge-
bied aan die zijde uit te breiden , en in het bezit te geraken van
Konstan'.inopel, welk doel zij evenwel niet heeft kunnen bereiken.
In 1787 braken er op nieuw vijandelijkheden met Turkije uit,
terwijl Rusland in het volgende jaar ook in een oorlog met Zwe-
den gewikkeld werd.