Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
-167
ropa op eene ontzettende wijze zou schokken , hadden er ook el-
ders , en vooral in het noorden en het oosten van dat werelddeel ge-
beurtenissen plaats, die , in hare gevolgen, van groot belang waren.
Kort na het eindigen van den Zevenjarigen Oorlog slierf Au-
gust III, Keurvorst van Saksen en Koning van Polen {1163), en
weinige weken later zijn zoon, zoodat de regering in Saksen op
zijn kleinzoon Frederik August overging, die, nog minderjarig
zijnde, niet in Polen tot Koning kon gekozen worden. Dien ten
gevolge werd dat rijk op nieuw het tooneel van dezelfde binnen-
landsche twisten, welke het reeds zoo menigmaal bij de keuze van
een nieuwen Koning hadden geteisterd. Katharina. II, Keizerin
van Rusland, eene schrandere en heerschzuchtige vrouw, die in
het vorige jaar haren echtgenoot, Gzar Peter III, van den troon
had gestooten (bl. 161), en zich van de regering had meesterge-
maakt (1), besloot van deze omstandigheid gebruik te maken, om
Ruslands magt ten koste van Polen uit te breiden. Zij sloot te
dien einde een verbond met Frederik den Groote (1764), waar-
bij in bet geheim werd bepaald, dat men elke poging, die de
Polen mogten doen om hunne gebrekkige staatsregeling te ver-
beteren , beletten zou, om zoodoende in het door tweespalt ver-
deelde rijk een voortdurenden invloed te kunnen doen gelden. Daarop
wendde zij alle pogingen aan om haren gunsteling, den Poolschen
graaf Stanislaus Poniatowsky, de kroon te bezorgen, endaar
zij, onder het voorwendsel van de rust te willen herstellen, troe-
pen naar Warschau zond, en tevens een gedeelte van den Pool-
schen adel omkocht, bereikte zij haar doel; Stanislaus werd
nog vóór het einde van het jaar 1764 tot Koning gekozen.
Weldra echter bemerkten de Polen, dat hun vaderland daar-
door geheel onder den invloed van Rusland was gebragt, en er
vormde zich eene partij , die de onafhankelijkheid van het rijk
wilde herstellen en de staatsregeling verbeteren. Ongelukkiger-
wijze werd tegelijkertijd de staalkundige verdeeldheid nog door
godsdiensthaat en onverdraagzaamheid aangewakkerd, en dit
verhaastte den val van Polen. Sedert geruimen tijd toch waren
de niet Katholijke bewoners, als Lutherschen , Gereformeerden,
Grieken enz., die gezamenlijk onder den naam van Dissidenten be-
grepen werden , van alle staatkundige regten uilgesloten , welke
zij nu weder terugvorderden. Rusland en Pruissen ondersteunden
hen daarbij opzettelijk, om zooveel mogelijk de tweedragt in Po-
len te onderhouden, en door hun toedoen verkregen de Dissiden-
ten in 1768 van den Rijksdag dezelfde regten als de Katholijken.
(1) Peteb III werd gevangengezet, en eenige dBgen Int^^r yermoord.