Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
-57
indien zij hem Silezië afstond. Toen zij dit weigerde, maakte
hij er zich met geweld van meester , en opende alzoo door dezen
onregtvaardigen en gewelddadigen roof, den langdurigen oorlog,
die acht jaren lang Europa beroerde.
De toestand van Maria Theresia was allerhagchelijkst: zonder
geld en zonder leger, kon zij bovendien op geen van hare bond-
genooten rekenen. De Vereenigde Nederlanden, die vroeger steeds
zoo fier waren opgetreden en zoo krachtig hadden gehandeld,
huldigden sedert den vrede van Ulrechl het beginsel, om den oor-
log tegen eiken prijs te vermijden, en zich geheel en al buiten
de twisten der overige mogendheden te houden, zelfs al waren
hunne eigene belangen er ten hoogste mede gemoeid. Engeland
verleende evenmin den bijstand, tot welken het volgens de trac-
taten verpligt was, daar Koning George II, die tevens Keur-
vorst van Hannover was, met Pruissen niet in oorlog wilde gera-
ken. In dezen dringenden nood vond Maria Theresia steun en
redding by hare onderdanen, en vooral bij de Hongaren, die
met geestdrift te wapen snelden, en haar in staat stelden, bin-
nen korten tijd een aanzienlijk leger op de been te brengen.
Nu werd de oorlog algemeen; de keurvorst van Beijeren, die
in Januarij 1742 tot Keizer van Duitsehlatid was verkozen, en
onder den naam van Karel VII den troon beklom, werd, her-
haaldelijk geslagen door het leger van Maria Theresia, die kort
daarna, om zich van haren magtigsten tegenstander te ontslaan,
vrede" sloot met Pruissen, waarbij zij nagenoeg geheel Silezië af-
stond (1742). Eindelijk besloten de Engelschen en Nederlanders
haar met troepen bij te staan, en de eersten bragten nog in 1743
een leger op de been, dat een werkdadig aandeel aan den oorlog
nam, en, nog voor dat de Republiek met hare krijgstoerustingen
gereed was, bij Dettingen eene overwinning op de Franschen be-
haalde. Kort daarna verklaarde Frankrijk, dat tot nu toe slechts
als bondgenoot van Beijeren was opgetreden , den oorlog aan Oos-
tenrijk en aan Engeland (1744), ondersteunde Karel Eduard ,
den zoon van den Pretendent (bl. 150) bij een inval in Schotland,
die echter geheel mislukte (1), en rukte Zuidelijke Nederlanden
binnen, die voor het einde vau 174G geheel veroverd werden.
In het volgende jaar greep Lodewijk XV de Vereenigde Nederlan-
den aan, waar de algemeene aandrang des volks de regering
(1) De Pretendent had kort te voren zijne aanspraak op de Britsclie kroon
aan zijn oudsten zoon Kabel Edüabd afgestaan. Deze overleed kinderloos
in 1788 en zijn jongere broeder, de Kardinaal van York in 1807. Daarmede
was het huis vau Stuabt in de mannelijke lienie uitgestorven.