Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
-121
De verschillende, onderling dikwijls tegenstrydige belangen van
de groote menigte vorsten , die tot het Duitsche rijk behoorden ,
maakten het ten eenemale krachteloos tegenover den Franschen
Koning , die op listige wijze, zoowel door geheime onderhande-
ling als door omkooping, de oneenigheid bevorderde.
Dezelfde middelen gebruikte Lodewijk XIV ook met goeden
uitslag in Zweden, waar gedurende de minderjarigheid van Ka-
rel XI (bl. 114) het bewind in handen was van een Rijksraad,
die de belangen des lands geheel aan zijne baatzucht opofferde.
Wel werd in 1608, toen Zweden zich door de Triple Allianlie
met Engeland en de Nederlanden tegen-Fran/injA; verbond (bl. 118),
voor korten tijd eene betere staatkunde gevolgd, maar weldra
wist Lodewijk XIV de leden van den Ryksraad door omkooping,
en zelfs door het toeleggen van aanzienlijke jaargelden, weder
tot zyne belangen over te halen.
Alleen in de Nederlanden vond Lodewijk XIV een krachtigen
tegenstander in Prins Willem III van Oranje, een vorst, die
hem in groote hoedanigheden verre overtrof, en die, nadat hij,
zooals wy later zien zullen, in 1672 op het wereldtooneel was
opgetreden , de groote verdediger van Europa's vrijheid tegen de
heerschzucht van Frankrijk werd.
§ 7. Oorlog van Frankrijk, Engeland, Munster en Keulen
tegen de Vereenigde Nederlanden. Vrede van Westmin-
ster. Algemeene oorlog. Vrede van Nijmegen.
Het sluiten van de Triple Allianlie, waardoor de Franschen be-
let waren geworden , hunne plannen tegen Spanje uit te voeren ,
had de verbolgenheid van den trotschen Lodewijk XIV in de
hoogste mate opgewekt, en was eene der hoofdredenen van zyne
vijandige gezindheid tegen de Republiek der Vereenigde Neder-
landen. Korten tijd na den vrede van Aken werd dan ook be-
sloten tot de verovering der Nederlandsche gewesten, die met
hunne rijke hulpbronnen, hunnen uilgestrekten handel en hunne
belangrijke koloniën, een zeer wenschelijken buit en eene aanzien-
lijke magtsvermeerdering aan Frankrijk beloofden, terwyl tevens
daardoor later de verovering der tusschenliggende Spaansche Ne-
derlanden gemakkelijk zou worden gemaakt. Tot de voornaamste
eerzuchtige plannen van Lodewijk XIV behoorde hel voornemen
om Frankrijk noord- en oostwaarts lol aan den Rijn uit te brei-
den , om daardoor niet alleen het grondgebied van hel rijk te
vergroeien, maar het ook veel sterker te maken. Het is dan ook