Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
-119
verminderen. Van nature eerzuchtig en trotsch, met een vasten
wil en veel scherpzinnigheid begaafd, was hij als tot heerschen
geboren; zijn voornaamste karaktertrek evenwel was zijne bui-
tensporige ijdelheid. De grootheid en de roem van zijn persoon
was het hoogste doel, waarnaar ieder onderdaan streven moest;
de gunst van den vorst was de hoogste belooning; alleen om den
luister van zijne regering te vergrooten, gingen zijne veldheeren
en zijne legers onverschrokken den dood te gemoet: wetenschap-
pen en kunsten werden op milde wijze door hem ondersteund ,
maar beiden werden evenzeer dienstbaar gemaakt aan de vol-
doening zijner ijdelheid; de beoefening der wetenschappen in
Franhrijk en de ondersteuning van geleerden verbreidden zijn roem
in het buitenland, en de kunstenaars moesten dien roem door de
geheele wereld verkondigen , en in schilderijen en verzen zijne
groote daden vereeuwigen ; hij was het middelpunt, waarom allen
zich moesten bewegen; zijn wil was eene wet, die door niemand
mogt overtreden worden. En het was niet alleen tegenover zijne
onderdanen , maar ook tegenover het buitenland, dat hij zulk eene
gebiedende houding aannam: hij wilde heerschen in Europa,
zoo als hij heerschte over het gedweeë Fransche volk.
Behalve zijne persoonlijke hoedanigheden, werkten ook de om-
standigheden mede om hem tot het bevredigen zijner eerzucht
in staat te stellen. Zoo als wij vroeger gezien hebben, was reeds
gedurende de regering van zijnen vader en gedurende zijne eige-
ne minderjarigheid alles door den Kardinaal Richelieu en Ma-
zarin voorbereid om hem een onbeperkt gezag te verschaüen. De
vroeger vaak zoo weerspannige adel was geheel en al magteloos
gemaakt en aan de kroon onderworpen ; en was er nu slechts op
bedacht om den luister van den Koning te verhoogen, en door
zijne gunst aan het hof te schitteren ; het Parlement van Parijs,
welks wederstand in den oorlog der Fronde tot zwijgen was ge-
bragt, was niets meer dan een hoogst geregtshof, dat het niet
waagde, iets tegen de bevelen des Konings in te brengen; van
vrijheden of regten van het volk was geen sprake meer.
Daarbij kwam eindelijk nog, dat Lodewijk XIV, vooral in
het begin zijner regering, zeer gelukkig was in de keuze van
zijne staatsdieiwren en veldheeren. Het bestuur over de geld-
middelen droeg bij op aan den bekwamen en arbeidzamen Col-
bert , die den koophandel en de fabrijken met kracht onder-
steunde, en zoodoende door het bevorderen van de welvaart in
het rijk, zoowel als door een geregeld beheer, aanzienlijke som-
men in de schatkist deed vloeijen, welke gebruikt konden wor.