Boekgegevens
Titel: Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Auteur: Mulder, Lodewijk
Uitgave: Arnhem: D.A. Thieme, 1863
2e dr
Opmerking: Tweede deel: Nieuwe geschiedenis
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-698
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201485
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Handleiding tot de kennis der vaderlandsche geschiedenis, ten dienste van hen, die zich tot de lessen bij de Koninklijke Militaire Akademie wenschen voor te bereiden
Vorige scan Volgende scanScanned page
-95
moediger in zijne eischen. Strafford werd van hoogverraad
beschuldigd, en verloor, in weerwil van de pogingen, welke
Karel I aanwendde om hem te redden, het leven op het schavot
(1641). Kort daarna werd de Koning genoodzaakt, eene wet
te bekrachtigen, volgens welke de volksvertegenwoordiging zon-
der hare eigene toestemming niet kon ontbonden worden. Meer
en meer namen nu de eischen van het Parlement toe, terwijl
tegelijkertijd het volk in beweging kwam, zoodat de Koning zich
te Londen niet meer veilig achtte, en naar York vertrok. Eene
verzoening was nu zoo goed als onmogelijk geworden : aan den
eenen kant vertrouwde men den Koning niet, ook wanneer hij
veel inwilligde van hetgeen het volk verlangde, en aan den
anderen kant vormde zich langzamerhand eene overwegende partij
in het Parlafnent, welke zich die der Independenten noemde,
geen gezag hoegenaamd in kerkelijke zaken erkende, en meer
en meer streefde naar het afschatïen van de koninklijke waar-
digheid en het instellen van een republikeinschen regeringsvorm. >
Het kwam eindelijk in 1642 tot een openbaren oorlog. De
Koning riep zijne aanhangers te wapen, en het Parlement bragt
een leger op de been, dat zich met de Schotsche troepen ver-
eenigde. Onderscheidene gevechten werden geleverd, waarin
aanvankelijk het koninklijke leger eenige voordeelen behaalde,
totdat het in 1644 bij Marstonmoor en in 1645 bij Naseby , vol-
komen geslagen werd.
Deze overwinningen hadden de Puriteinen hoofdzakelijk ie dan-
ken aan het beleid van Olivier Cromwell , een hunner hevig-
ste ijveraars, die zich weldra, ook in het Parlement, waarvan
hij lid was, op den voorgrond plaartste. Sluw en dweepziek, met
uitstekende eigenschappen als staatsman en als veldheer begaafd ,
wist hij door zijne geslepenheid, zoowel als door den schijn van
groote vroomheid, een onbeperkten invloed op de Independenten
te verwerven, en met hen de meer gematigde Puriteinen te be-
heerschen, zoodat hij langzamerhand met de hevigste dweepers,
de overhand in het Parlement verkreeg.
Eindelijk geraakte de Koning door den herhaalden tegenspoed
zijner wapenen in zulk een neteligen toestand, dat hij het be-
sluit nam , naar het leger der Schotten te vlugten, en zich toe
te vertrouwen aan de edelmoedigheid van het volk, waarover
zijne voorvaderen zoo vele eeuwen hadden geregeerd (1646). Die
hoop werd verijdeld. Door dweepende predikers aangespoord,
behandelden de Schotten hem als een gevangene, en toen het
Engelsche Parlement zijne uitlevering eischte, en die vordering