Boekgegevens
Titel: Leerboek der mechanica
Auteur: Michaëlis, G.J.
Uitgave: 's Hage: Henri J. Stemberg, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 6527
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201432
Onderwerp: Natuurkunde: klassieke mechanica
Trefwoord: Mechanica, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der mechanica
Vorige scan Volgende scanScanned page
w
%


2
onderlinge afstanden der pimteii van eenige lichamen niet,
dan noemt men ze ten opzichte van elkaar in rust. Alle
beweging en alle rust is betrekkelijk. Eeu persoon bv., die
zich op een schip bevindt, is daar in beweging of in rnst,
naarmate zijne plaats ten opzichte van het vaartuig al ot"
niet verandert. Men kan echter ook de plaats van dien
]iersoon bepalen met betrekking tot den oever der rivier^
waarop het schip zich bevindt. Is het schip in rust, dan kan
liij zich ten opzichte van den oever bewegen; verplaatst hij
zich op het dek, dan is het mogelijk, dat hij met betrekking
tot den oever in rust is.
De beweging van voorwerpen op de oppervlakte der aarde
wordt gewoonlijk bepaald met betrekking tot lichamen,
welke op die oppervlakte steeds denzelfden onderlingen stand
innemen, of met betrekking tot vaste lijnen, die men zich
op den aardljol getrokken denkt. Maar de beweging dier
voorwerpen wordt een geheel andere, als zij bepaald wordt
ten opzichte van de zon; een lichaam bv., dat op de aarde
in rust is, verplaatst zich voortdurend met betrekking tot
de zon.
§ 3. Wanneer een lichaam teu opzichte van anderen in
beweging geraakt, kan men somtijds een oorzaak aangeven
van zulk eene plaatsverandering. Het begrip eener dergelijke
oorzaak verkrijgt men door de inspanning, die ons het ver-
plaatsen van eenig voorwerp kost. Ook als wij eene bewe-
ging willen wijzigen of dosn ophouden, ondervinden wij
dezelfde gewaarwording. In beide gevallen oefenen wij, zooals
men zegt, met onze spieren eene kracht uit. Men neemt
aan, dat altijd, als eene beweging ontstaat, of gewijzigd
wordt, eene oorzaak, die in het algemeen kracht genoemd
wordt, aanwezig is, ook al kunnen w^ die met onze zin-
tuigen niet waarnemen.
Men ziet bv., dat een stuk ijzer door een magneet wordt
aangetrokken; men spreekt in dit geval van de magneet-
kracht., die op het yzer wordt uitgeoefend, hoewel men van
de eigenlijke oorzaak niets weet; men spreekt van de aan-
trekkingskraclit, die de aarde op de lichamen uitoefent,