Boekgegevens
Titel: Het onderwijs in de algemeene geschiedenis op gymnasia en Hoogere Burgerscholen met vijfjarigen cursus
Auteur: Kan, C.M.
Uitgave: [S.l.: s.n.], 1864 *
Opmerking: Overdr. uit: De Tijdspiegel
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 6219
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201316
Onderwerp: Geschiedenis: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de geschiedwetenschap
Trefwoord: Geschiedenisonderwijs, Gymnasia, HBS, Nederland
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Het onderwijs in de algemeene geschiedenis op gymnasia en Hoogere Burgerscholen met vijfjarigen cursus
Vorige scan Volgende scanScanned page
beschaving en ontwikkeling, herinnert
men zich en den leerling de definitie,
van geschiedenis vooropgezet: want tel-
kens wordt het veld breeder en telkens
kan de schilderij met levendiger kleuren
geteekend worden.
Men tracht te geven, wat. men be-
loofd had, d. i. een verhaal der voort-
gaande ontwikkeling des menschdoms;
men tracht verder onderwijs te geven in
de algemeene of „Weltgeschichte" en
wijst dus op het verband tusschen de
volken van alle landen en tijden, wat
iets anders is als achtereenvolgens de
politieke geschiedenis van verschillende,
als 't ware op zich zelf staande rijken te
behandelen; men spreekt van volken,
niet alleen van vorsten en wat daarbij
behoort; men oefent niet slechts de me-
morie, maar wijst op den zamenhang
in en het nut van d.it gememoriseerde,
e]i verruimt zoodoende den blik des leer-
lings, terwijl de geest van combineren
wordt opgewekt.
Doch ook deze methode met haar
trachten en willeji wordt moeijelijk in be-
paalde w^oorden omschreven, waarom wij
dus , in plaats van nu in 't afgetrokkene
verder te redeneren, haar straks door
een voorbeeld als anderzins nader hopen
op te helderen. Wij hebben haar nu
slechts in zooverre omschreven, als noo-
dig was om haar tegen de uitsluitende
beoefening der politieke geschiedenis over
te stellen.
Is deze laatste methode ook algemeen
erkend en gebezigd ? Ik geloof het
niet. 't Mag zijn, dat menig docent,
door 't vuur der voordragt medegesleept,
van tijd tot tijd op dat verband der vol-
ken onderling opmerkzaam maakt, dat
hier en daar opmerkingen over den aard
en 't wezen der volken tusschen de feiten
der politieke geschiedenis worden inge-
lascht — maar staan zij ook gedrukt, ge-
lijk de veldslagen, jaartallen en konings-
namen; is de eenheid des menschdoms,
't aanfoonen van den voortgang in de
ontwikkeling der menschheid, de leidende
gedachte bij het onderwijs; zullen vele
leerlingen door 't onderwijs in de ge-
schiedenis op de gedachte van een en
ander gekomen zijn? Nogmaals, ik ge-
loof het niet.
Wanneer men moet toestemmen, dat
de handboeken doorgaans de leiders der
gebezigde methode zijn, dan geve men
ons het regt tot deze bewering, daar
geen enkel toch, hoe verschillend dan
ook soms van Dr. Wijnne's Handboek ,
naar deze methode heenwijst.
Vol verwachting namen wij ter hand
Dr. Assraan's Beknopte algemeene ge-
schiede,lis, vertaald door den heer 1'.
van Os, waarin zich volgens den titel
bevinden zou: „een gedurige aanwijzing
van den gang der beschaving onder het
menschdom." Nog meer gespannen werd
onze verwachting )ia het lezen van menige
grondige opmerking en redenering in c^e
voorrede (*), en toch vonden wij niets
dan eene hoogst ordinaire algemeene ge-
schiedenis met eenige op zich zelf staan-
de opmerkingen over beschaving, bene-
vens eenige namen van beroemde mannen
op 't gebied van kunst en wetenschap.
(•) Pag. I noemt de geschiedenis: „eene leer-
meesteres des levens" ; op dezelfde bladzijde ver-
klaart de schrijver, dat het hem wenschelijk voor-
komt : „zoo vroeg mogelijk een zamenhang in de
geheele ontwikkeling der menschheid van de vroeg-
ste tijden af tot onze tijden toe aan te wijzen, ten
einde deze zelve in al hare rigtingen .... steeds
beter te leeren begrijpen;" op pag. VI „blijkt hem
de praktische rigting van het onderwijs te zijn:
een helder aaneengeschakeld overzigt van den ont-
wikkelingsgang der menschheid" etc.