Boekgegevens
Titel: Het onderwijs in de algemeene geschiedenis op gymnasia en Hoogere Burgerscholen met vijfjarigen cursus
Auteur: Kan, C.M.
Uitgave: [S.l.: s.n.], 1864 *
Opmerking: Overdr. uit: De Tijdspiegel
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 6219
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201316
Onderwerp: Geschiedenis: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de geschiedwetenschap
Trefwoord: Geschiedenisonderwijs, Gymnasia, HBS, Nederland
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Het onderwijs in de algemeene geschiedenis op gymnasia en Hoogere Burgerscholen met vijfjarigen cursus
Vorige scan Volgende scanScanned page
mies nog over: inrigtingen, waarvan voor-
eerst slechts weinigen kunnen profiteren,
en waar buitendien bf 't bestuderen der
détails bf 't kennismaken met de bronnen
op den voorgrond staat en voor 'tgewone
onderwijs in de geschiedenis in de plaats
moet treden.
Wij willen nu niet beoordeelen, in
hoeverre al die inrigtingen zich bij haar
onderwijs aan de definitie hunnen houden;
dat oordeel ligt buiten ons bestek en
onze bevoegdheid. Wij hebben genoeg
gezegd om te doen zien, dat hoe vele
inrigtingen er ook bestaan, waarop de ge-
schiedenis wordt onderwezen, niet alle
zich op een degelijk onderwij.s in dat
leervak kunnen beroemen, en het zal
weinig woorden meer kosten om aan te
toonen, dat de aard van het daar gege-
ven onderwijs zeer naauw zamenhangt
met den aard der inrigting zelve, de
jaren der leerlingen, den docent, door
wien de geschiedenis wordt onderwezen,
en de uren er voor afgezonderd.
Van daar die verschillende opvattingen
van de wijze, waarop de jeugdige vreem-
deling op 't gebied der geschiedenis moet
worden ingeleid, van daar dat veel on-
derwijs geheel in strijd is met de definitie,
van geschiedenis vooropgezet. Strenge
of onhandige examinatoren, verouderde
schoolreglementen, gebrekkig docenten-
personeel bij een meer dan voldoend
aantal leervakken, hebben aan dit gebrek-
kig onderwijs evenvee], ja welligt meer
schuld, dan miskenning van 't .vare nut
of 't ware doel van 't onderwijs in de
geschiedenis. Op de meeste inrigtin-
gen han er van geene methode sprake
zijn, en zal het onderwijs zich moeten
bepalen tot het van buiten leeren van
namen, feiten, jaartallen, d. i. tot de
beginselen, bij welke eene methode nog
moeijelijk in toepassing gebracht wordt.
Maar dan nu ter zake. Kan de fransche
school niet verder gaan van wege den
leeftijd der leerlingen of wil de dres-
seerschool Jiiet verder gaan om 't drei-
gende spook, het examen, waarvan 't finan-
tiëel bestaan en de reputatie der docenten
afhangen; wij hebben er vrede mee en wil-
len noch mogen dat beoordeelen. Wij ont-
leenen er slechts het regt uit, om over
deze en dergelijke inrigtingen iii 't ver-
volg te zwijgen. Het onderwijs, dat daar
gegeven wordt, wij zagen het, mist, zoo
't later niet wordt voortgezet, geheel de
bedoeling van 't onderwijs in de geschie-
denis en kan ter naauwernood dien naam
dragen, tenzij men het aanleeren der
declinaties en conjugaties taalonderwijs
mögt willen noemen. Genoeg, zoo't geen
tegenzin in de geschiedenis verwekt!
Wel moge de kennis van het verleden
in nog zoo ruwen vorm den mensch boeijen
en voorkomen, dat hij aan vele zaken
vreemd blijve, wel kan dus in zoo verre
ook nog zulk onderwijs zijn nut hebben;
maar onder geschiedenis, als wetenschap ,
mag men toch nog iets anders verstaan.
Dan moet zij op en om zich zelve beoefend
worden, dan moet zij niet beschouwd
worden als middel ter opscherping der
memorie, waartoe men ons vroeger dien
langen psalm van buiten liet leeren,
zelfs niet als /««^jowetenschap voor alle
andere keiniis.
Weinig beter zal het onderwijs zijn ,
en weinig meer zal er van eene methode
sprake kunnen wezen op de gymnasia,
zooals wij ze boven omschreven.
Van die inrigtingen zou het echter
veel meer te betreuren zijn! 't Zijn toch
de gymnasia, op welke men teregt de
hoop van een verbeterd geschiedenis-on-
derwijs zou mogen vestigen.