Boekgegevens
Titel: Het onderwijs in de algemeene geschiedenis op gymnasia en Hoogere Burgerscholen met vijfjarigen cursus
Auteur: Kan, C.M.
Uitgave: [S.l.: s.n.], 1864 *
Opmerking: Overdr. uit: De Tijdspiegel
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 6219
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201316
Onderwerp: Geschiedenis: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de geschiedwetenschap
Trefwoord: Geschiedenisonderwijs, Gymnasia, HBS, Nederland
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Het onderwijs in de algemeene geschiedenis op gymnasia en Hoogere Burgerscholen met vijfjarigen cursus
Vorige scan Volgende scanScanned page
Hl
16
duidelijke openbaring uit die voortgaan-
de ontwikkeling een bestemming, uit
die bestemming een bestuurder laat den-
ken, en doet vermoeden, „dat de leer
der Voorzienigheid geen ijdel gebeu-
zel is."
In zooverre zal toch de docent wel
mogen theologiseren of moraliseren? —
Mij resten nog twee opmerkingen.
Niets werkt in 't algemeen de door
ons bedoelde methode minder in de
hand dan het dreigende spook, in den
vorm van admissie- of elk ander examen.
Door de7i naderenden tijd beangstigd,
bezigt men de laatste jaren, welke voor
eene combinc-rende methode het meest
geschikt zijn, voor het repeteren en nog-
maals repeteren der door het handboek
aangegeven feiten. Aan wie hiervan de
schuld te geven ? Aan docentrti, die
van het slagen der leerlinge?! den
naam der inrigting, hunnen naam en
dikwijls hun geldelijk bestaan zien af-
hangen — of aan examinatoren, die
door hunne stereotype wijze van vragen,
en wel over feiten uit de politieke ge-
schiede;iis, tot deze wijze van dresseren
aanleiding hebben gegeven; die dus ge-
lijk voor Breda etc. etc. ook voor meer
ontwikkelde leerlingen een soort van in-
dustrie-ridders in het ouderwijs deden
geboren worden, 't welk misschien de
ouders gerijft, wier zonen binnen korten
tijd knap of gepromoveerd zijn, maar
de wetenschappelijke vorming dier zonen
zeiven zeker weinig vooruithelpt. Menig
docent beroemt zich nog heden, dat van
zijne leerlingen niemand ooit bij het
staatsexamen is afgewezen, en door die-
zelfde leerlingen hoort men toch niet
zelden klagen, dat aan hunne opleiding
veel, zeer veel ontbroken heeft.
Zoo menig professor zal klagen, dat
zijne auditores voor geene wijsgeerige
beoefening der geschiedenis vatbaar zijn,
terwijl men dienzelfden hoogleeraar als
examinator bij de geringste détails van
oorlogen of veldslagen hoort stilstaan.
Eene vrij zekere zaak mag het heeten,
dat eene gewijzigde methode van exami-
neren de industrie-ridders eer»t tot wan-
hoop , maar even spoedig tot eene an-
dere methode van onderwijzen zoude
brengen.
Dit leidt mij tot mijne tweede en laat-
ste opmerking.
Niet aan iedere inrigting voorzeker zal
men in staat zijn boven bedoelde me-
thode in praktijk te brengen. Onge-
twijfeld zou daartoe in de eerste plaats
een docent benoodigd zijn, die niet al-
leen grondig onderwijs in de geschiede-
nis had ontvangen, maar tevens in staat
gesteld bleef, zijne kennis der geschiede-
nis , zijne gezigtspunten in den loop der
gebeurtenissen steeds te zuiveren en te
ontwikkelen.
Dat men dus voor 't onderwijs in de
geschiedenis zoo weinig mogelijk men-
schen dient te bezigen met eene secon-
danten-opleiding, of hen, aan wie men ter
wering vaii eenzijdigheid, reeds 6 of 7
andere vakken heeft opgedragen , vloeit
uit het gezegde van zelf voort. Behar-
tigt de docent volgens geweten en pligt
zijn vak, dan zal niet alleen eigen stu-
die veel tijd vorderen, maar ook daar-
aan zal hij vele uren moeten besteden,
dat hij beknopt, duidelijk en zoo veel
mogelijk volledig zijne beschouwingen
buiten het handboek om, aan zijne leer-
lingen in de pen geeft.
Want op schrift, voor hunne oogen
moeten ze staan, jiiet als losse opmer-
kingen tusschen 't verhaal der -feiten in-
gevoegd , om niet begrepen of onthou-