Boekgegevens
Titel: Het onderwijs in de algemeene geschiedenis op gymnasia en Hoogere Burgerscholen met vijfjarigen cursus
Auteur: Kan, C.M.
Uitgave: [S.l.: s.n.], 1864 *
Opmerking: Overdr. uit: De Tijdspiegel
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 6219
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201316
Onderwerp: Geschiedenis: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de geschiedwetenschap
Trefwoord: Geschiedenisonderwijs, Gymnasia, HBS, Nederland
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Het onderwijs in de algemeene geschiedenis op gymnasia en Hoogere Burgerscholen met vijfjarigen cursus
Vorige scan Volgende scanScanned page
14
overigens zou men van nu af aan Guizots
methode, in zijne Histoire de la civilisation
en Europe aangewend, kunnen bezigen,
en wijzen op die gebeurtenissen (Christen-
dom, leenstelsel, pauselijke magt, ridder-
en monnikswezen, uitbreiding der monar-
chale magt, opkomst vati den derden
stand, hervorming, 't streven naar staat-
kundig evenwigt, revolutiën etc., etc.),
welke den toestand der maatschappij op
staatkundig of godsdienstig gebied verbe-
terden en op die wijze ook het private
leven verder brachten in beschaving.
Doch genoeg. Ik geloof beter dan
door eene definitie, die van eene methode
niet ligt te geven valt, te hebben aan-
getoond, op welke wijze ik zou wenscheii,
dat de hoofdresultaten derKulturgeschichte
aan die jongelieden werden medegedeeld ,
die door een grondige kennis der poli-
tieke geschiedenis in staat zoude)\ zijn de
waarheid der gegevene beschouwingen als
't ware te controleren.
Welke zouden nu de voordeelen dezer
beoefening zijn ?
Het is zeker een der hoofdvereischten
in den docent, dat hij zijne leerlingen
liefde voor het vak weet in te boeze-
men, 't welk zij beoefenen, en waar-
van zij op de school slechts de elemen-
ten leeren kennen: weet hij geen smaak
voor zijn vak op te wekken, het zal als
examenstudie beoefend worden, maar
daarna blijven rusten. Meer dan één
propaedeuticus sloeg na afloop van het
examen zijn historiedictaten en hand-
boeken naast zijn classieke auteurs digt,
omdat grammatika, kritiek en synonie-
men. of 't memoriseren van namen,
jaren en op zich zelf staande feiten tot
dus verre geen gloed en leven aan zijne
studies hadden bijgezet. Nu is 't wel
waar, dat eene krachtige gymnastie des
geestes velen onaangenaam is; doch veel,
veel minder zal dit het geval zijn, wan-
neer men den leerling van tijd tot tijd
laat zien, lioe zijn memoriewerk vruch-
ten draagt in de toepassing, hoe het
geleerde onderling zamenhangt en hij
door zijne memorie in staat wordt ge-
steld belangrijker waarheden onder zijn
begrip te krijgen.
Wanneer meu den leerling, nog knaap
zijnde, op boeijende wijze de feiten heeft
voorgedragen, schilderende wat op die
jaren het meeste trekt en op de phan-
tasie werkt, hoe zal men dan toch den
nu jongeling geworden knaap beter be-
zig houden, dan door hem den zamen-
hang der feiten te laten inzien ? Niet in
de quantiteit van het geleerde moet
men onderscheid maken tusschen knaap
en jongeling, veel meer in de qualiteit:
de schildering van wapenfeiten, vooral
wanneer hij ze reeds herhaaldelijk heeft
bestudeerd, zullen den jongeling niet
meer zoo aantrekken; reeds beginnen
hem staatsbestuur, godsdienst, kunst en
wetenschap belangstelling in te boeze-
men , reeds zal hij de volkeren met
meer of mindere sympathie beoordee-
len en den docent dank weten, die hem
in die opkomende behoefte helpt, hem
rekenschap leert geven van die sympa-
thiën en rustpunten aanbiedt als oasen
in de dorre woestijn van 't memorie-
werk.
Alsdan, geloof ik, zal men liefde en
eerbied voor geschiedenis opwekken, het
nut der feilenkennis en eener naauwkeu-
rige feitenkennis telkens laten uitkomen,
den leerling kunnen aansporen en er
toe brengen, om zelf het geraamte zij-
ner feiten aan te vullen, ten einde des
te beter zijn oordeel te kunnen vellen j
dan eindelijk geeft men hem tevens het