Boekgegevens
Titel: Het onderwijs in de algemeene geschiedenis op gymnasia en Hoogere Burgerscholen met vijfjarigen cursus
Auteur: Kan, C.M.
Uitgave: [S.l.: s.n.], 1864 *
Opmerking: Overdr. uit: De Tijdspiegel
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 6219
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201316
Onderwerp: Geschiedenis: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de geschiedwetenschap
Trefwoord: Geschiedenisonderwijs, Gymnasia, HBS, Nederland
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Het onderwijs in de algemeene geschiedenis op gymnasia en Hoogere Burgerscholen met vijfjarigen cursus
Vorige scan Volgende scanScanned page
10
spreekt, om liaar bij het ouderwijs in de
historie een plaats aan te wijzen, zal het
zaak zijn haar eenigzins nader te bt'])alen.
Wil men onder Kulturgeschichte of
onder geschiedenis der beschaving ver-
staan: geschiedenis van alle elementen,
welke de beschaving in de hand hebben
gewerkt, zoowel der maatschappij in 'tal-
gemeen , als van 't individu in 't bijzon-
der; wil men er onder verstaan, niet
alleen eene gescliiedenis der verschilletide
staatsregelingen, godsdiensten en maat-
schappelijke toestanden, maar ook eene
geschiedenis der wetenschap en kunst,
der muzijk, van den handel en van de
nijverheid etc. etc., in één woord van
alle elementen, die van 't individu op
de maatschappij werken, dan zou ze on-
mogelijk in haar geheel kunnen onder-
wezen worden, daar ze dan bf het his-
torieonderwijs een te breeden omvang
zou geven, bf met een menigte namen
meer, ter kwelling der memorie hand-
boek en hoofd zou opvullen (*). Teregt
merkt daarom reeds Guizot in het boven-
genoemde werk op , dat men wel degelijk
onderscheid dient te maken tusschen die
elementen uit de geschiedenis der bescha-
ving, welke de maatschappij en gros
vooruithielpen, en datgene wat den aard
des individus veredelde, zonder daarom
terstond in de maatschappelijke toestanden
een ommekeer te weeg te brengen. Wel
werken beiden op elkander, wel heeft b.v.
het leenstelsel zijn uitwerking doen gevoe-
len op alle standen en alle individus , en
heeft van den anderen kant de hooge ont-
wikkeling van enkele individus, een om-
mekeer i7i maatschappelijke toestanden
kunnen teweegbrengen; toch dient men
(*) Aan dit euvel schijnt ons mank te gaan
de Kleiks Handboek oiidtr den titel: A. G. voor
gymn. Utrecht, 1863.
zich ook bij de Kulturgeschichte tot de
hoofdfeiten of hoofdelementen te bepalen,
d. i. slechts op datgene bij de volkeren
te letten, wat in hunnen maatschap-
pelijken toestand verandering en verbe-
tering bracht. Zou men verder willen
gaan, men zou zoo ligt het verband
tusschen de politieke en de Kulturge-
schichte uit het oog verliezen, welke
eerste van alles middelpunt moet blijven.
Eenvoudiger uitgedrukt: een geschiedenis
der muzijk of schilderkunst zou tot ver-
klariïig der feiten uit de politieke ge-
schiedenis niets afdoen, wél daarentegen
zouden de lotgevallen van Eome of Perzië
ten deele uit de perzische en romeinsche
staatsregeling of godsdienst kunnen ver-
klaard worden. Gelijk dus de feiten niet
tot in hunne geringste détails konden en
mogten medegedeeld worden, zoo zou
men dus ook de Kulturgeschichte in
beperkten zin dienen op te vatten.
Gesteld nu, dat men van den vijf- of zes-
jarigen cursus 3 jaren lang bezig is geweest
met het aanleeren der politieke geschie-
denis, men zou daarvan alsdan een vrij
volledig overzigt hebben kunnen krijgen.
Wij zouden voorshands, in weerwil der
zijdelings daarop gedane aanvallen , geen
beter handboek ten grondslag willen leg-
gen , ten einde het met keuze te gebrui-
ken dan juist het boven besprokene hand-
boek van Dr. Wijnne, mijn geachten
leermeester , wiens methode ik in dezen
(d. i. voor de politieke geschiedenis) nog
altijd huldig. Geregeld per uur een be-
paald aantal paginas, eerst in haar zamen-
hang verteld, later naauwkeurig doorge-
vraagd en gerepeteerd, brachten den
leerling goed op de hoogte van dat
handboek, 't welk (vooral voor de oude
geschiedenis en Middel-eeuwen) verstan-
dig naauwkeurig kan heeten; vragen