Boekgegevens
Titel: Het onderwijs in de algemeene geschiedenis op gymnasia en Hoogere Burgerscholen met vijfjarigen cursus
Auteur: Kan, C.M.
Uitgave: [S.l.: s.n.], 1864 *
Opmerking: Overdr. uit: De Tijdspiegel
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 6219
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201316
Onderwerp: Geschiedenis: onderwijs, beroepsuitoefening en organisaties van de geschiedwetenschap
Trefwoord: Geschiedenisonderwijs, Gymnasia, HBS, Nederland
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Het onderwijs in de algemeene geschiedenis op gymnasia en Hoogere Burgerscholen met vijfjarigen cursus
Vorige scan Volgende scanScanned page
politieke geschiedenis in de hand werkt,
en eindelijk op niet minder gemakkelijke
wijze in praktijk wordt gebracht, dan 't
enkel memoriseren der op zich zelf staan-
de feiten. Voor wij nu deze methode
nader gaan ontwikkelen en verdedigen,
vergunne men mij ééne opmerking:
Wij hebben ons tot dusverre over de
bestaande methode niet anders uitgelaten,
dan om haar tegen de „Kulturgeschicht-
liche" over te stellen: ik zal dit nu
moeten doen met de volgende vragen:
Beantwoordt zij aan de definitie, welke
men van geschiedenis heeft voorop ge-
zet? Beloont zij de vele inspanning
der memorie? draagt zij vrucht voor
het latere leven, 't zij practisch 't zij
der wetenschap gewijd? Zal zij smaak
voor geschiedenis aankweeken ? is de
kennis, welke zij geeft, bij gemis van
later voortgezet onderwijs (en niet allen
komen tot de academische lessen) op
zicli zelve bruikbaar? Zoolang men nu
op al die vragen geen bevestigend ant-
woord kan geven, (en wij gaven het niet
gaarne), dan staat het toch vrij, tegen
die methode, hoe algemeen dan ook er-
kejid en in gebruik, hoe gemakkelijk
voor den docent, op te komen en naar
eene andere of gewijzigde om te zien.
En onvoldoende minstens hebben haar
anderen met ons bevojiden. Wij wil-
len, ook al ter betere formulering der
door ons bedoelde methode, uitschrijven
wat bovengenoemde Dr. Zeisz reeds in
1852 dienaangaande heeft < pgemerkt.
Van de handboeken en daarbij gevolgde
methode sprekende zegt hij Vorrede, pag.
V: „die vorhandenen Lehrbücher schei-
nen mir theils zu wenig , theils zu viel zu
enthalten. Zu wenig enthalten sie, weil
sie vorzugsweise die politische Geschickte,
die Kulturgeschichte aber entweder gar
nicht, oder nur ganz kurz und nebenbei
behandeln-, zu reich aber ist der Inhalt
in der Aufzählung einzelner Begeben-
heiten der politischen und der Kriegs-
geschichte. Damit hängt dann die skiz-
zenhafte tabellenartige Behandlung zusam-
men. Wenn aber Staat, Eeligion , Litera-
tur und Kunst eng zusammen hängen,
und die Leistungen eines Volkes auf
allen diesen Gebieten zusammengenommen
seine Bildung ausmachen, so darf auch
in einem l^ehrbuche der allgemeinen Ge-
schichte nicht die politische Geschichte al-
lein oder so vorzugsweise besprochen
werden, dasz die Darstellungen der übri-
gen Leistungen nur wie ein Anhängsel
beigegeben erscheint."
Wat is daarvan het gevolg? pag. IX:
„Jeder Gebildete wird sich in reiferen
Jaliren sagen, dasz er sich mit einem
groszen Ballaste ihm später unnützer
Gelehrsamkeit beladen hat, und gerade
ein eifriger Lehrer kann am allerersten
(') Naauw hangt hiermede zamen, wat wij op
pag. IX lezen: Man weist freilich bei den Lehr-
büchern der Geschichte auf den V ortrag des Leh-
rers hin, und setzt den Zweck des Lehrbuches nur
darein , dasz es zur Wiederholung des Vorgetragenen
kurze Anhaltpunkte Jür das Gedächinisz bieten soll.
Allein das scheint mir nicht ganz richtig zu sein.
Nehmen wir auch an, der Vortrag des Lehrers sei
in jeder Beziehung ausgezeichnet, klar, lebendig,
hinreiszend und eindrückvoll , so wird doch der
Schüler schon nach einiger Zeit zur Wiederholung
des früher Vorgetragenen mehr als blosze Anhall-
punkte bedürfen. Man stelle doch an junge Leute
keine Anforderungen , die selbst Erwachsenen nicht
erfüllen würden. Besitzt aber ein Lehrer die Gabe
des Vortrages nicht in vorzüglichem Grade oder ist
er wohl gar so bequem, wie es doch leider auch
vorkommt, dasz er sich mit dem Inhalt eines so
skizzenhaften Lehrbuches begnügt und nur diesen
dem Gedächtnisse seiner Schüler eiiiprägt, so kann
durch einen solchen Lehrer und ein solches
Lehrbuch den jungen Leuten die für sie sonst im
hohen Grade anziehende Wissenschaft ganz verlei-
det werden."