Boekgegevens
Titel: Proeve van Platamsterdamsch
Auteur: Lennep, J. van; Halbertsma, J.H.
Uitgave: Deventer: J. de Lange, 1845
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 6081
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201273
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Dialecten, Amsterdam (stad)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Proeve van Platamsterdamsch
Vorige scan Volgende scanScanned page
IG
thans nooddruft, OuclHd. darf; pra;t. durfta.
Maar de o in of voor a is zuiver Anglo-Friesch;
Ags. Oud-Fricsch , land-Friesch , Engclsch , o/, ai',
De korte vokaal, of die daarvoor bij de Amster-
dammers geldt, verharden zij dikwerf door haar op
den volgenden klinker te doen stuiten , b. v. nam-
men , gekom-me , kouwelik-ke , pot-tentaat, kas*
seweel, in plaats van na-men , geko-men, koudelij-
ke , po-tentaat, ca-sueel. Mot in plaats van moet
is verharding der d, die gehoord wordt in het Goth.
Oiid-Sax. motan, kunnen; Ags. Oud Fr. mot, In
moet is de Hoogduitsche vokaal van muoz. Het
Land-Friesch gebruikt de harde korte a, matte,
moeten; mat, moet; gelijk de Amsterdammer de
harde korte o in motte; mot. Deze verharding
verschraalt de u in Jujfrouw zelfs tot i, zoodat
het als bij de stad-Friezen somtijds Jijfrouw luidt.
Vele zamentrekkingcn van lettergrepen hebben
hier, gelijk in elke volkstaal, plaats. De voor-
naamste zijn , hehhe , hebben we ; komme , komen
we ; ik zeie, ik zeg je: hij, hebt gij , [verkort in
hê-ij, ^'i/'] ^kt, ik het; zek, zal ik; ^m , hem;
jem, je hem; mekaar, malkander; gen a^end,
goeden avond; Snees, Chinees, [van daar, dat is
een Snees , een bedrieger.] das , dat is. JVu zijn
er nog eene menigte misselijke uitspraken van
vTcemde woorden, die hoe ongeregeld in schijn,
echter op bekende en door de spraakorganen ge-
liefde verwisselingen steunen; zoo als b. v. de r
voor l achter ƒ, in freweele, fluweele, alleen om de
monotonie met de volgende / te mijden; gelijk n
voor r om monotie met eene voorgaande r te mijden ,
in Arcenieriie , Christus Maria. De liquida / voor
de aspiratie in lemeur voor humeur; de oplossing
der u ïn (V om hiatus te mijden in kassaveel, ca-
sueel ; omzetting van letters, aperpo , apropos; ge-
wone overgang van a 'm e , selon, salon de coëf-