Boekgegevens
Titel: Proeve van Platamsterdamsch
Auteur: Lennep, J. van; Halbertsma, J.H.
Uitgave: Deventer: J. de Lange, 1845
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 6081
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201273
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Dialecten, Amsterdam (stad)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Proeve van Platamsterdamsch
Vorige scan Volgende scanScanned page
12
na-a, voor, maar, laast, haast, praten , straat,
ja, na.
Deze neiging om diep uit den lossen gorgel te
spreken vercischt eene inspanning der benedenkeel,
die de bovenste spraakorganen in den mond nicl
toelaat om in het eigenste oogenblik met dezelfde
inspanning werkzaam te zijn, en niet alleen eene
buikspreekachtige heeschheid in den toon, maar
levens eene zekere onbestemdheid in de uit-
spraak der consonanten te weeg brengt. Bij de
Kattenburgers is de toon scherper, hooger, krij-
tender, om mij zoo eens uit te drukken, en zij
bijten u de consonanten als het ware toe.
Overigens valt er ten opzigte der dialekt in het
algemeen zeer weinig merkwaardigs te zeggen. De
toevloed van vreemdelingen, uit alle oorden der
wereld, en van Nederlanders viit alle provinciën
der republiek in het bijzonder, had de noodwen-
dige strekking om de eigenheden , door welke de
taal der burgers zich onderscheidde , reeds zeer
spoedig af te slijten. TVie zich van deze waarheid
wenscht te overtuigen, hebbe slechts eenige blad-
zijden met een' taalkundigen blik te lezen in de
klucht van Oene , welke jaif de Yos in de eerste
helft der l?""» eeuw in den Amsterdamschen tongval
geschreven heeft, en sedert dien tijd zijn er nog vele
afwijkingen van den gemeenen schrijftrant vervloeid ,
die in het Amsterdamsch van onzen tijd niet meer
te vinden zijn. Tan degenen, die overbleven, schij-
nen mij de volgende de merkwaardigste.
De doffe e in de lettergreep, die het woord ein-
digt , is niet in staat om de volgende ra op te
houden. De apocope van zoodam'ge ra is bestendig.
Gastere, li'ege, brenge,Woorivege , enz. staan voor,
gisteren, liegen, brengen, JSoorwegen.
Het gevoel voor de welluidendheid is echter bij
de Amsterdammers zoo levendig, dat zij, om zoo