Boekgegevens
Titel: Proeve van Platamsterdamsch
Auteur: Lennep, J. van; Halbertsma, J.H.
Uitgave: Deventer: J. de Lange, 1845
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 6081
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201273
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Nederlandse taalkunde
Trefwoord: Nederlands, Dialecten, Amsterdam (stad)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Proeve van Platamsterdamsch
Vorige scan Volgende scanScanned page
11
ger , daar het gehoor der beschaafde Amsterdammers
niet in slaat is om eenig verschil tusschen deze klan-
ken op te merken, en zij alzoo rijzen cn reizen^
klein cn klijn niet anders dan volgens een spelboek ,
of op het geheugen af, goed weten te schrijven.
Er is in den Haarlemmerdijkschen tongval een
geheel eigenaardige toon , op welken alle woorden
uitgebragt worden, en die ontslaat uit de eigen-
schap om diep uit den lossen en wijdgeopendcn gorgel
te spreken. JVIin of meer is iels van dien aard aan de
Hollandsche taal eigen in het algemeen , waarom de
\Teemdelingen onze g-, die als keelletter het sterkst
door dien toon gekleurd is, zulk eene ondragelijke
rochelletter vinden; maar de echte Haarlemmer-
dijkers drijven dien toon tot zijne uiterste gren-
zen. Dit voortstooten uit den bodera des slappen
strots duldt geene teedere vokalen, die allen breed
gapen, en alleen in staat zijn aan de tegenwoor-
dige spelling met twee a, o, of e-es, die een
aanhouden op denzelfden klank en toon onder-
stellen , te regtvaardigen. In vele woorden dus,
waar de tegenwoordige spelling eene enkele vokaal
wil, heeft de H*" vajt Leivnef zeer juist twee ge-
plaatst , zoo als naa, randen, slaape , t^aare,
waare; weeze^ keerel; boogje^ oopen^ voor, na,
vader, slapen, varen, waren; wezen , kerel;
boven, open. Het ligt in de natuur der a,
die eene zuivere keelvokaal is, even als der g,
dat zij boven alle anderen door den gapenden uit-
haal moest gekenmerkt worden, zoodanig dat de
Hr TAJf Les-Nep iiet noodzakelijk heeft geacht om
de n in het Haarlemmerdijksch niet alleen te ver-
dubbelen , maar het tweetal door een streepje van
elkander te scheiden, even of het begin en het
einde der vokaal door eene golving der slem ge-
splitst werden. Zoo ziet men dan geschreven , b. v.
rna^ar, la-ast, ha-ast, pra-ate , stra-ai ; ja-a ,