Boekgegevens
Titel: Inleiding tot het Lehrbuch der deutschen Sprache
Auteur: Leopold, Johannes
Uitgave: Breda: P.B. Nieuwenhuijs, 1881
Nijmegen: H.C.A. Thieme
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 6071
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201270
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Duitse taalkunde
Trefwoord: Duits, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Inleiding tot het Lehrbuch der deutschen Sprache
Vorige scan Volgende scanScanned page
39
§ 5.
Wanneer een adjectief als substantief wordt gebruikt, moet
men het in 't Hoogduitsch anders behandelen dan in 't Ne-
derlarfdsch. In 't Nederl. wordt het als zuiver substantief be-
schouwd en behandeld; in 'tHoogduitsch behandelt men het
als een zuiver adjectief. Vergelijk:
e t n 3 a f) I.
Een arme geleerde * Sin armer (Belehrter
GS. eens armen geleerden eineë armen (Sele^rten
S. eenen armen geleerde einem armen ©ele^rten
eenen armen geleerde. einen armen @elel)rten.
W e ^ r j a f) 1-
9i. Arme geleerden ïlrmc ®elcf)rte
van arme geleerden armer ®elet)rten
armen geleerden armen ©eleljrten
ïl. arme geleerden arme ©ele^rte.
Geleerde wordt dus evenzoo verbogen als hode, bediende,
mensch enz. (bladz. 8); - ein ©efel^rter evenzoo als het ad-
jectief arm, dat er voor staat.
De verbuiging van het woai'd gelehrt blijft dus dezelfde,
hetzij men het alleen gebruikt of er een substantief (b. v. 9]iann)
achter zet. Vergelijk met bovenstaand voorbeeld: (fin armer,
geleierter aiiann; cine§ ornien geleljrten 9Kanne§, n. f. ro. ?lrme, gelehrte
TOänner; armer, gelel)rter SKiinner; armen, gelehrten Wiinnern ; arme,
geteerte Wflnner.
Opmerk. Alleen in den genetief van 't meervoud geeft hejt ge-
bruik aan den zwakken vorm (op n) de voorkeur, wanneer
het tweede adjectief alleen staat en dus de waarde van
een substantief heeft. - Vgl.
®a§ Cellen ormer ©ele^rten en: ba§ Seben armer, gelehrter 9Kanner.
Oefeningen.
1) Verbuig in het Nederl. en in hetDuitsoh: Een gevangene 1)
blanke 2); onze ongelukkige gevangene; hun geliefde doode; uwe
oude kennis 3).
Opmerking. Niet zelden beantwoordt aan een zelfstandig ge-
bruikt Duitsch adjectief in onze taal een echt substantief
met verschillende uitgangen. De meest voorkomende van
deze woorden zijn:
1) gefannen. 2) weiß. 3) bet ®etanntt.