Boekgegevens
Titel: Inleiding tot het Lehrbuch der deutschen Sprache
Auteur: Leopold, Johannes
Uitgave: Breda: P.B. Nieuwenhuijs, 1881
Nijmegen: H.C.A. Thieme
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 6071
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201270
Onderwerp: Taal- en letterkunde naar afzonderlijke talen: Duitse taalkunde
Trefwoord: Duits, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Inleiding tot het Lehrbuch der deutschen Sprache
Vorige scan Volgende scanScanned page
mmm
, 103
fein 0utf9 C)erj gutfjerjig, gufaU jufäüig,
een goed hart goed/iartig. toeval toei^aHlg.
êoujjtfac^e 5ouj)tiä(f)Ii(^, gutunft jutUnftig,
hoofdzaak hoofdsakelyk. toekomst toekomstig.
Onscheidbaar zijn in 't Hoogduitsch de samenstellingen met
nJiBer en flinter, b. v. luieberlégcn weerléggen, f)intcrtaffen nalaten.
Opmerk. De samenstellingen met ginter hebben, in overeen-
stemming met den hoofdregel, den klemtoon op het icey-k-
woord. De gebruikelijkste zijn: t)intcr()Ieilicn (achterblijven),
inzonderheid als deelwoord: bie Hinterbliebenen; l)inter=
bringen (overbrengen), l)interg e I) e n (misleiden), t)interl a fi c n
(nalaten), ()intertreiben (verhinderen).
Afwisselend scheidbaar en onscheidbaar zijn de samenstellingen
met Suri^, über, um en unter.
Over 't algemeen komen in 't gebruik dezer samenstellingen
de beide zustertalen vrij wel overeen. (Vergelijk de voorbeel-
den op bl. 100). — Op oen paar punten van verschil maken we
opmerkzaam:
«) ïurc^ kan niet, gelijk ons door, gebruikt worden in zinnen
als de volgende ter aanduiding van- eene onafgebroken voort-
zetting: Lees, werk, schrijf, ga maar door! De Duitscher zegt:
Cies, arbeite, jc^reibe, ge^e nur in eit er, nur ä u.
h) UcScr kan niet, gelijk ons over, gebruikt worden in zinnen
als de .volgende ter aanduiding van eene herhaling of eene be-
sparing-. Lees, schrijf dat nog eens over! Hebt ge nog iets
overgelegd, overgespaard, overgehouden ? De Duitscher zegt:
tteé, jdjreibe bo5 n o cb einmal! §aben Sie noct) etmaë jurüctgelegt,
erübrigt (of) erjpart, übrig befalten?
c) De volgenae samengestelde werkwoorden hehben in 't
Hoogduitsch den klemtoon op het loerkwoord, terwijl wij dien
op 'tpartikel leggen:
Überbringen j overbrengen, überliefern (ïBriefe, Seftung ic.) over-
übergeben . (iBriefe k.) overgeven, leveren,
überreicf)cn. I ot7erreiken. übermoc^en (®elb k) overmaken,
übergcljen i ot;erslaan, übcvne^men (SJerpfli^tungcn) over-
überfi^fogen j (ein paar Seiten) nemen, op zich nemen,
überf^iringer. ' oi;erspringen. überfenDen overzenden, overstu-
überloffen (boè überlaffe i^ Sljnen) refl.
overlaten, übertragen overdragen ; ovej-zet-
überltfen (bie Cettion) overlezen, ten (vertalen).