Boekgegevens
Titel: Beginselen der rekenkunde
Auteur: Labberton, Alb.
Uitgave: 's-Gravenhage: Gebroeders van Cleef, 1890
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 5890
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201179
Onderwerp: Wiskunde: wiskunde: algemeen
Trefwoord: Rekenkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Beginselen der rekenkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
m
45
100 L. : 5 = 20 L.,
want: 5x20 L. = 100 L.
Hier gaf de vraag aanleiding tot eene verdeelingsdeeling; bij
deze zyn alzoo deeltal en quotient benoemd en gelyk-
namig en is de deeler onbenoemd.
Maar was de vraag geweest hoeveelmaal 5 L. kan afge-
nomen worden van 1 HL. dan zou het antwoord zijn:
100 L.: 5 L. = 20-maal,
want: 20X5 L. r= 100 L.
Nu werd het antwoord gevonden door eene verhoudingsdeeling;
by deze zijn alzoo deeltal en deeler benoemd en gelijk-
namig en is het quotient onbenoemd.
By deelingen met benoemde getallen is dus óf de deeler, óf
het quotient onbenoemd (§ 81) en wel naarmate de deeling
verdeelings- of verhoudingsdeeling is.
§ 109, Eigenschap. Een getal wordt door een' term van de
schaal van het talstelsel gedeeld door aan den rechterkant des
getals zooveel cijfers af te schrappen, als er nullen in dien term
voorkomen.
Beschouwt men b.v. 147938642 : 10000 als verdeelingsdeeling
dan zal de juistheid der eigenschap onmiddelijk blijken. Het getal
bevat nl. 14793 TD. waarvan het tienduizendste deel 14793 is.
De afgeschrapte 4 cyfers 8642 vormen nu te zamen de rest
der deeling.
§ 110. Eigenschap. Het quotiënt eener opgaande deeling icordt
eenige malen grooter, als het deeltal zooveel malen grooter of de
deeler zooveel malen kleiner gemaakt wordt.
Maakt men nl. het deeltal grooter, b.v. 5-maal zoo groot
als eerst, dan zal elk deel 5-maal zooveel eenheden bevatten
als eerst (verdeelingsdeeling) of men zal den deeler 5-maal zoo
dikwyls van het deeltal kunnen afnemen (verhoudingsdeeling).
Wordt evenwel de deeler b.v. 4-maal zoo klein gemaakt, dan
kan elk deel ook weer 4-maal zooveel eenheden bevatten als eerst