Boekgegevens
Titel: Beginselen der rekenkunde
Auteur: Labberton, Alb.
Uitgave: 's-Gravenhage: Gebroeders van Cleef, 1890
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 5890
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201179
Onderwerp: Wiskunde: wiskunde: algemeen
Trefwoord: Rekenkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Beginselen der rekenkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
19
2. De aftrekker is < 10, het aftrektal willekeurig.
3. De aftrekker en het aftrektal zijn beide willekeurig.
§ 55. Eerste geval. De aftrekker en het verschil zijn beide <. 10.
Laat b.v. het verschil gevraagd worden van 8 en 5 en ook
van 15 en 7. Onmiddellyk zal men zeggen 8 — 5 = 3 en
15 — 7 = 8. Dit geval behoort geheel tot het rekenen uit
het hoofd. Al de aftrekkingen, die tot dit geval behooren ,
hebben we eenmaal van buiten geleerd. Het grootst mogelijke
aftrektal is 18, het grootste verschil 9.
§ 56. Tweede geval. De aftrekker is < 10; het aftrektal
is ivillekeurig.
Eerste voorbeeld:
Laat het verschil gevraagd zijn van 1267 en 4. Men zal het
aftrektal kunnen splitsen (§ 53) in 126 T. en 7 E. Het ver-
schil van 7 E. en 4 E. is 3 E., zoodat het geheele verschil
126 T. en 3 E. of 1263 bedraagt. Men .schrijft dit:
1267 — 4 = 1263.
Tweede voorbeeld:
Was het verschil gevraagd van 1267 en 9, dan zou men
het aftrektal splitsen in 125 T. en 17 E. Het verschil van
17 E. en 9 E. is 8 E., zoodat het geheele verschil 125 T. en
8 E. of 1258 bedraagt. Men schrijft dit:
1267 — 9 = 1258.
Het tweede geval is dus eene toepassing van de eigenschap
van § 53 en het eerste geval.
§ 57. Derde geval. De aftrekker en het aftrektal zijn heide
willekeurig.
Eerste voorbeeld:
Laat het verschil gevraagd zyn van 17689 en 463. Het af-
trektal wordt dan gesplitst in 176 H. 8 T. en 9 E., de aftrek-
ker in 4 H. 6 T. en 3 E. en men zegt (§§ 55 en 56): 9
E. — 3 E =6 E., 8 T. — 6 T. = 2 T., 176 H. — 4 H. =
= 172 H. De som van de overgebleven deelen van het aftrek-
tal is dan 172 H. 2 T. en 6 E., d.i. 17226.
Alzoo: 17689 — 463 = 17226.