Boekgegevens
Titel: Beginselen der rekenkunde
Auteur: Labberton, Alb.
Uitgave: 's-Gravenhage: Gebroeders van Cleef, 1890
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 5890
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201179
Onderwerp: Wiskunde: wiskunde: algemeen
Trefwoord: Rekenkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Beginselen der rekenkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
157
de legger = 388 kan; voor droge waren de Bataviasche
ton = 91,44 L.; voor g e w i e h t de pikol (z= 10 gantang = 80
batok = 100 katti 125 Amsterd. pond) = 61,761 K.G.;
te Batavia is nog een kojang (ryst) = 27 pikol, (zout) =
30 pikol.
In West-Indië worden gebruikt als lengtemaat de
Amsterd. el (0,688 M.), de Rijnl. voet (0,314 M.), bii het
landmeten de ketting 20,72 M. (66 Rijnl. voet); als vlak-
temaat (in Suriname) de akker = 10 vierk. kettingen =
4289,66 5P of 42,8966 A.; als inhoudsmaat de Engelsche
gallon (6 pint) =: 3,6 L.; als gewicht het Amsterd. of het
Engelsche pond (100 Amst. pond = 109 Eng. pond).
§ 294. Van de overige landen, waar het metriek stelsel nog
niet in gebruik is, noemen we: Groot-Brittannië en Ierland,
Rusland, China en de Vereenigde Staten van Noord-Amerika.
In Groot-Brittannië en Ierland is (1824) de lengte-eenheid de
yard =: 3 voet (0,914 ... M.), zijnde de lengte van den seconde-
slinger te Londen, de vlakte-eenheid de acre (+ 7,1 HA.), de
eenheid der ruimtematen de kubieke voet (0,0283 . .. M®). De
Engelsche scheepsmaat, de registerton, (100 kub. voet of
2,83 . . M') wordt over de geheele wereld als maat voor zee-
schepen *) gebruikt. Het Engelsche pond is 0,453 KG. De
maten en gewichten der Vereenigde Staten van Noord-Amerika
komen veel met die van het oude Moederland overeen. In beide
landen is het gebruik van het metriek stelsel volgens de wet
geoorloofd verklaard.
§ 295. Van de vroegere hier te lande gebruikelyke maten
en gewichten vermelden we nog:
De Amsterdamsche El (= 4 vierels of 8 achtsten of 16 zes-
tienden) = 0,6878 M. Dus 1 M. = 1,45 Amst. el.
De Amsterdamsche voet (= 3 roede of 11 duim) 0,283 M.
De Rijnlandsche voet (= roede of 12 duim) = 0,3139 M.
De Duitsche of geographische mijl (= i/,, graad of l'^uur
gaans) == 7407 M.
*) In ons land is de maat voor binnenvaartuigen de sclieepston ^ 1 M'.