Boekgegevens
Titel: Beginselen der rekenkunde
Auteur: Labberton, Alb.
Uitgave: 's-Gravenhage: Gebroeders van Cleef, 1890
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 5890
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201179
Onderwerp: Wiskunde: wiskunde: algemeen
Trefwoord: Rekenkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Beginselen der rekenkunde
Vorige scan Volgende scanScanned page
102
bepaling gelden: De deeling in eene hnrerMng, die van een pro-
duct een'' factor leert vinden, ah dat product zelf en de andere
factor gegeven zijn.
Alleen voor vraagstukjes met benoemde getallen komt dan de
onderscheiding der deelingen in verhoudings- en verdeelings-
deelingen nog te pas. Het werktuigelyk deel der bewerking is
voor beide volkomen gelyk. (Zie hierover verder 15e Les).
§ 1!)7. Een gemengd getal te herleiden tot eene onechte breuk.
Zij gegeven het gemengd getal 6'/,. Elk geheel is 7 zevende-
deelen, dus 6 geheelen zoodat
Evenzoo is:
4.4, -40/
^ /9- lO '
enz.
Deze herleiding wordt veelvuldig toegepast by de vermenig-
vuldiging en deeling der gebroken getallen. (Zie 15e Les).
§ 198. Eene breuk te i'ereenroiidigen.
Dit doet men, door teller en noemer der breuk te deelen door
eenzelfde getal. Volgens § 191 verandert dan hare waarde niet.
De kleinst mogelyke geheele waarden voor teller en noemer
zal men vinden, als men door hun'GGD. deelt. Dan worden
de quotienten onderling ondeelbaar, dus zoo klein mogelyk.
Zoo is b.v.:
"7,05=75 enz.
De grootste gemeene deelers van teller en noemer waren hier
13, 24 en 21.
Somwijlen deelt men achtereenvolgens door kleinere deelers
van teller en noemer dan hun GGD., zóólang tot teller en
noemer onderling ondeelbaar zijn.
Zoo is b.v.:
180 -18/ -9 -3
/300- 130- /I3--/5i
450, -90/ -80' -2;
/C75--;135- /45- /3-
Yoor groote getallen is 't evenwel 't gemakkelykst door den
GGD. te deelen. Men is dan zeker, de kleinste geheele waarden
voor teller en noemer gevonden te hebben.
Breuken, waarvan teller en noemer onderling ondeelbaar zyn,
heeten onvereenvoudigbaar. In de uitkomst van een of
ander vraagstuk mogen niet anders dan zulke breuken voorkomen.