Boekgegevens
Titel: Beknopte aardrijksbeschrijving
Auteur: Kuyper, J.
Uitgave: Gorinchem: J. Noorduyn en zoon, 1880
2e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 5817
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201148
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van de aarde
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Beknopte aardrijksbeschrijving
Vorige scan Volgende scanScanned page
49
oplevert: vooral koffie, suiker, tabak, thee, rijst, kaneel,
indigo, coehenilje en kinabast.
Jaya wordt zóó zorgvuldig beheerd, dat men te vergeefs eene
andere kolonie van dien aard daarmee zou vergelijken; wegen,
bruggen , telegraphen , rechtspleging , onderwijs houden steeds
de opmerkzaamheid der Eegeering gaande.
De westelijkste der 20 residentiën, de oudste handels-
betrekking der Europeanen op Java, is Bantam; daaraan grenst
die van Batavia, met de gelijknamige hoofdstad onzer Eegee-
ring, tegelijk eene voorname handelshaven, met eene gemengde
bevolking van 65000 zielen; de ongezonde stad is door de
Europeanen verlaten, deze hebben hunne fraaie wijken op hooger
grond gebouwd, te Weltevreden, Eijswijk, aan 't Koningsplein, enz.
De Gouverneur-Generaal woont 18 uur hooger op, in het met een
spoorweg aan Batavia verbonden Buitenzorg. — Aan de
zuidkust ligt de grootste residentie , die der P r e a n g e r-
regentschappen, een heerlijk, bloeiend hoogland, aan-
zienlijke koffie-oogsten leverend.
Op het midden van Java is vooral noemenswaardig de aan-
zienlijke residentie Samarang aan de noordkust; de stad
Samarang is ook gewichtig voor den handel en tevens yoor
de inlandsche nijverheid. Een spoorweg voert naar de beide,
rijkbebouwde Vorstenlanden, die aan de zuidkust grenzen; een
een zijtak naar de hoofdvesting Willem I.
Nog oostelijker ligt de grootendeels vlakke residentie S o e-
rabaja, vooral rijk in suiker; deze stad, aan den mond van
eene van Java's grootste rivieren, de Kediri, bezit de beste
haven, den meesten handel en ongeveer evenveel inwoners als
den Haag, — Tegenover deze residentie ligt het eiland M a-
doera, dubbel zoo groot als Noord-Holland en met evenveel
bewoners. — Pasoeroean, aan Soerabaja grenzend, dwars
over het eiland van de noordkust tot de zuidkust, is eene der
veelbelovendste residentiën.
Sumatra wordt door straat Soenda van Java gescheiden
en strekt zich naar het N.W. uit; de westkust wordt begeleid.
4