Boekgegevens
Titel: Nederland, zijne provinciën en koloniën: land en volk beschreven
Auteur: Kuyper, J.
Uitgave: Leeuwarden: Hugo Suringar, 1878
Leeuwarden: Corporatieve Handelsdrukkerij
2e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-562
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201128
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederland, zijne provinciën en koloniën: land en volk beschreven
Vorige scan Volgende scanScanned page
■229
inlanders; dat het onderricht evenwel nog veel te wenschen
overlaat, is niet te ontveinzen, maar evenmin dat ook in
andere opzichten het Nederlandsch bestuur tracht den Javaan
de hand te reiken op de baan der ontwikkeling; de
kunstvlijt wordt aangemoedigd , inlanders worden tot genees-
kundigen opgeleid en de afschaffing der heerediensten inge-
voerd of voorbereid ; in één woord het moederland tracht zich
het bezit van zulk eene kostelijke kolonie waardig te maken.
indeeling van java en madoeka.
§ 171. a. De Residentie Batavia aan de noordkust, zoo
groot als de provincie Groningen, vlak, goed bebouwd, sterk
bevolkt, doch weinig of geen produkten ten uitvoer opleverend,
is thans vereenigd met de vroeger onder een afzonderlijk be-
stuur staande Adsistent-residentie Buitenzorg, ten zuiden
van Batavia gelegen en welke, ruim zoo groot als Overysel
zijnde, niet dicht bevolkt is, maar alwaar op den rij zenden,
vruchtbaren bodem , door een heerlijk klimaat gezegend, hoofd-
zakelijk rijst, koffie en suiker worden verbouwd en in het
rotsige gebergte eetbare vogelnestjes gewonnen. De geheele
residentie bevat nu IV4 millioen inwoners. De hoofdstad is
Satavia, met eene goede reede maar tot heden geen haven
daar deze tegenwoordig by Tandjong-Priok ten oosten der
stad wordt gemaakt. Zij werd geheel op oud-Hollandsche
wijze aangelegd en gebouwd, doch thans zijn er bijna alleen
de bureaux en pakhuizen gevestigd, want de 2000 Europeanen
wonen in de fraaie voorsteden Molenvliet, Rijswijk, Noordwijk,
het Koningsplein en Weltevreden, die zich meer dan een uur
binnenwaarts uitstrekken en alwaar de schoonste partikuliere
en openbare gebouwen verrijzen : de geheele bevolking der
stad met voorsteden, inlandsche en Chineesche wijken wordt
op ongeveer 100000 zielen geschat; het hôtel van den Gou-
verneur-generaal staat op Rijswijk, de kazernen en officiers-
woningen liggen aan het Waterlooplein in Weltevreden,
waaraan de citadel Frederik Hendrik grenst. De baai of reede
is veilig en ruim genoeg om 1200 schepen te bevatten;
onder de talrijke eilandjes is Onrust, met werven en maga-
zijnen, het belangrijkst. Zoowel voor den buitenlandschen
handel als voor het landsbestuur is Batavia het middelpunt
van Java en geheel Nederlandsch-Indië. Op 13 uur afstand