Boekgegevens
Titel: Nederland, zijne provinciën en koloniën: land en volk beschreven
Auteur: Kuyper, J.
Uitgave: Leeuwarden: Hugo Suringar, 1878
Leeuwarden: Corporatieve Handelsdrukkerij
2e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-562
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201128
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederland, zijne provinciën en koloniën: land en volk beschreven
Vorige scan Volgende scanScanned page
■225
teit en het beleid geroemd, waarmede deze bezittingen worden
beheerd; daarentegen mag, zonderling genoeg, byna geen
enkele maatregel van bestuur goedkeuring ondervinden iu het
moederland.
BESCHRIJVING DER BIJZONDERE DEELEN.
Java en omliggende eilanden.
§ 1G9. Van het westen naar het oosten uitgestrekt ligt
Java, tusschen straat Soenda en straat Bali, ten noorden
begrensd door de Java-zee en ten zuiden door den Indischen
Oceaan. Madoera is door de gelijknamige straat gescheiden
en behoort met de naburige Kangeang-, Baviaans-, Boompjes-
en Duizend-eilanden ten noorden, Baroeng, Sempoe en Kam-
bangan ten zuiden, en Prinsen-eiland benevens enkele kleinere
in straat Soenda, tot de groep die onder het onmiddellijk be-
heer van den Gouverneur-Generaal staat. Te zamen is dit
gebied 2444 vierkante mijlen groot en telt eene bevolking van
18^8 millioen zielen, waarvan 27600 Europeanen, 192000
Chineezen, 23500 Arabieren en andere vreemde Oosterlin-
gen ; derhalve is dit klein, maar overschoon gedeelte van
onze koloniën meer dan viermaal grooter en volkrijker dan
het moederland. Door het kultuurstelsel, dat de Graaf van den
Bosch in 1830 in werking bracht, ten doel heeft eenig loon toe te
kennen voor elke opgeleverde pikol handelsproduct en den in-
landers zoowel den prikkel gaf als het verband oplag zich toe te
leggen op den aanbouw vau koffie en suiker en enkele andere
handelsgewassen, is Java geworden wat het thans is: de parel
aan de Nederlandsche Kroon, de kostelijkste kolonie, welke
ooit eenig rijk bezeten heeft. Dit stelsel had echter ook
zijne eigenaardige gebreken, al ware het alleen omdat men er
sedert de invoering geene oordeelkundige, grondige hervor-
mingen in aanbracht, maar op den voorgrond stond steeds, dat
die kuituren in geen geval de teelt van genoegzame voedings-
middelen mogen in den weg staan; thans wordt het nog
alleen toegepast op den verbouw van koffie, terwyl alle overige,
meestal meer arbeid vorderende kuituren aan vrije onderne-
mers zijn overgelaten. Het Gouvernement heeft op zich ge-
nomen eene regeling voor te bereiden, die zal kunnen leiden
tot een toestand, waarbij de tusschenkomst des Bestuurs geheel