Boekgegevens
Titel: Nederland, zijne provinciën en koloniën: land en volk beschreven
Auteur: Kuyper, J.
Uitgave: Leeuwarden: Hugo Suringar, 1878
Leeuwarden: Corporatieve Handelsdrukkerij
2e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NO 09-562
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201128
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederland, zijne provinciën en koloniën: land en volk beschreven
Vorige scan Volgende scanScanned page
■224
scholen werden in de laatste jaren zoowel voor den Europeaan
als voor den inlander opgericht, maar het spreekt van zelf
dat er nog zeer vele jaren zullen verloopen, voordat aan
aller behoefte is voldaan. Er is reeds zeer veel gewonnen, dat
de Europeaan zijn zoon eene vrij goede opleiding kan doen
geven, zonder hem naar het verwijderde moederland te zenden,
en dat een aantal inlandsche hoofden hunne zonen ter school
zenden op zulke inrichtingen.
Aan de hoven van sommige regeerende Vorsten, die zonder zich
volkomen te hebben onderworpen toch het oppergezag van Ne-
derland erkennen, zijn Gezaghebbers geplaatst, ten einde voor de
strikte naleving der traktaten te waken. In dit opzicht zijn de
beide Javaansche Vorstenlanden Soerakarta en Djokjokarta,
het belangrijkst; hier staan nog inlandsche Vorsten aan het hoofd
als leenheeren van ons Gouvernement, bekleed met wereldlijk
en geestelijk gezag over hunne onderdanen; maar hunne
macht is in waarheid slechts schyn, want de in de hoofdplaat-
sen gevestigde Ilesidenten hebben eigenlijk de teugels van het
bewind in handen, en de regeeringszorg wordt hun door die
Vorsten gaarne gegund, mits de strenge regelen der étiquette
slechts nauwgezet worden in acht genomen.
Het Nederlandsch gezag wordt, gelijk men derhalve ziet,
niet overal onmiddelbaar uitgeoefend, doch gemeenlijk is bij
de overeenkomsten, welke met de onderworpen of vrijwillig
toetredende Vorsten worden gesloten, in de eerste plaats in het
oog gehouden, dat de invloed van ons bestuur overwegend is.
Ten einde de gemeenschap tusschen het hoofd-eiland en
de buiten-bezittingen geregeld te onderhouden, is eene over-
eenkomst gesloten met eene partikuliere maatschappij, welke
met eene vloot van een twintigtal stoomschepen op gezette
tijden de havens van Java, Madoera, Sumatra, Bangka, Bil-
liton, Riouw, Borneo, Celebes, de Molukken, Timor, Bali,
Lombok en Singapoer bezoekt.
Bovendien zyn nog ruim 20 meestal veel kleinere stoom-
scheepjes van partikulieren ijverig in de weer om handelsbetrek-
kingen met min of meer afgelegen koophavens te onderhouden.
Het mag niet onopgemerkt blijven, dat byna alle buitenlan-
ders van naam die Java en de overige eilanden hebben bezocht
en eene opzettelijke studie maakten van den toestand en het
beheer onzer koloniën, met den grootsten lof spreken en schrij-
ven over de inrichting van ons bestuur; steeds wordt de humani-