Boekgegevens
Titel: Lagerwey's Aardrijkskunde van Nederland en zijne overzeesche bezittingen
Auteur: Lagerwey, J.
Uitgave: Amsterdam: C.L. Brinkman, 1871
4e, verb. en verm. dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 5790
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201119
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: geografie van Nederland
Trefwoord: Geografie, Nederlandse koloniën, Nederland, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Lagerwey's Aardrijkskunde van Nederland en zijne overzeesche bezittingen
Vorige scan Volgende scanScanned page
INLEIDING
AARDRIJKSKUJNDE.
Voorafgaande bepalingen; de aarde; hare gedaante,
grootte en beweging; kaarten; hoofdwindstreken.
De Aardrgkskunde is de wetenschap, welke ons de planeet,
die wij bewonen, en die wij Aarde noemen, nauwkeurig
leert kennen.
Zij is een onderdeel van de Wereldbeschrijving en be-
paalt zich tot het merkwaardige, dat het oppervlak der aarde
in gedaante, verdeeling en voortbrengselen oplevert.
Ue aarde wordt wegens hare gedaante ook wel aardbol
genoemd; zij is echter niet volkomen bolrond, maar aan do
polen eenigszins afgeplat.
De polen zijn de eindpunten eener denkbeeldige lijn of as,
om welke men zich voorstelt, dat de aarde draait.
De aarde heeft tweeërlei beweging: 1». om hare as, en
2°. om de zon.
De eerste noemt men de dagelijksche beweging, om-
dat zij in een dag of 24 uren volbracht wordt; zij is de oor-
zaak van de afwisseling van dag en nacht.
De beweging van de aarde om de zon noemt men jaar-
lijksche beweging, omdat zij deze volbrengt in den tijd
van een jaar of 365 dagen 5 uren 48 minuten en 45 secon-
den ; zij is, in verband met de helling van de as der aarde op
haren baan, de oorzaak van de afwisseling der jaargetijden.
De bolronde gedaante der aarde blijkt voornamelijk uit
de reizen, die men om de aarde gedaan heeft.
Perdinand Magellaan, een Portugees in Spaanschen dienst,
was de eerste, die zulk eene reis deed, van 1519—1522.
Onder de vele Nederlanders, die de aarde hebben omge-
zeild, verdient in de eerste plaats Olivier van Noort genoemd
te worden, die van 1598—1601 dien tocht volbracht heeft.
De omtrek der aarde is 5.400 geograpnisohe mijlen of 7.200