Boekgegevens
Titel: Leerboek der algemeene geschiedenis voor eenigszins gevorderden
Auteur: Kollewijn, A.M.
Uitgave: Amersfoort: A.M. Slothouwer, 1886
5e dr
Opmerking: I: De Oudheid. II: Middeleeuwen en Nieuwe Tijd
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 5487
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201029
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Wereldgeschiedenis, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der algemeene geschiedenis voor eenigszins gevorderden
Vorige scan Volgende scanScanned page
121)
eene op spitsvondigheden en valsche syllogismen (sluit-
redenen) berustende overredingskunst (later dialectiek
genoemd) en eene met tegenstellingen, beeldspraak en
verrassende wendingen overladen rhetorica (redekunst),
het verstand der hoorders te verstrikken en hun leugen
voor waarheid, waai-heid voor leugen op te dringen
(later sophisme genoemd). Anderen beoefenden de wel-
sprekendheid als eene edele, den mensch waardige kunst,
en onder dezen behoort de later te vermelden Demos-
thënes, die haar tot den hoogst bereikten trap van vol-
komenheid bracht.
Tegen den twjjfel der Sophisten op het gebied van
wetenschap en zedelijkheid trad de edele Sokrätes op,
die een onveranderlijk goed en kwaad erkende, en by
zijne leerlingen het streven naar waarheid op ieder
gebied zocht op te wekken. Op de openbare straat, in
de vrye natuur en in de werkplaatsen der handwerks-
lieden, onderwees hy in eenvoudige gesprekken, vooral
door gepaste vragen, zijne levenswysheid, waarvan de
grondslag zelfkennis was. Hij maakte zich daardoor
vele vyanden, en werd beschuldigd, dat hij niet aan
de staatsgoden geloofde en de jongelingen verleidde tot
ongehoorzaamheid aan hunne ouders. Wel trachtte So-
ki'ates zich te verdedigen met de opmerking, dat gelijk
in zaken, die de gezondheid betroffen, de geneesheer
meer werd gehoorzaamd dan de ouders, men zich even-
goed in de opvoeding naar hem, die er zooveel studie
van gemaakt had, kon richten. Velen meenden echter,
dat Sokrates, door jongelingen, onbevoegd om te oor-
deelen, tot rechters in hunne eigene opvoeding te ver-
heffen, de natuurlijke banden van 't familieleven verbrak,
en hy beter zou gedaan hebben met zich tot de vaders
te wenden om zijne denkbeelden ingang te doen vinden.
Hij werd 400 v. C. veroordeeld den giftbeker te drinken.
Zyn leerling Platon (f 348 v. C.), bijgenaamd de