Boekgegevens
Titel: Beknopte geschiedenis der Nederlandsche bezittingen
Auteur: Kollewijn, A.M.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1876
2e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 5389
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201007
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Nederlandse koloniën, Geschiedenis (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Beknopte geschiedenis der Nederlandsche bezittingen
Vorige scan Volgende scanScanned page

17 / o^V-
V '
dood gebracht. Dit voorval bleef tot /ton ^err"Wede van" ^V
Breda (16G7) wel eene bron van twist ftu^^^rt"'Karei 11 en,-c V
de Staten-Generaal, maar werkte er a^^-den an^ten kUnt--
zeer toe mede, dat de Engelschen meer ön,rhèer jje^^f^rtler-^
landsche posten in den O. I. Archipel verliè
iv. de o. i. compagnie breidt haar gezag uit; hare .\lles
beiieebschende zucht naar winst werkt na-
deelig op hare ambtenaren.
24. Coen werd ten tweeden male gouv. gen. (1627—
1629), ofschoon de monopolie-geest zijner tijdgenooten over
zijne plannen had gezegevierd, in Indië den handel aan
particulieren over te laten tegen het betalen van verschil-
lende belastingen. Hij handhaafde zich zoo krachtig tegen
den soesoehoenan van Mataram, die zich met groote legers
van West-Java wilde meester maken, dat dergelijke pogingen
in 't vervolg achterwege bleven.
25. De Compagnie behaalde ondertusschen buitengewone
voordeelen, doch vergat daarbij zoozeer de belangen der Ne-
derlanders in Indië, dat velen harer dienaren, die zij dwong
zich op Amboina, op Banda en vooral in het bloeiende Ba-
tavia als vrijburgers te vestigen, geene gelegenheid vonden
eerlijk hun brood te verdienen. Om in hun onderhoud te
voorzien, gingen zij heimelijk handel drijven, waarop de Be-
windhebbers aan den gouv. gen. Specx (1629—1632) in last
gaven den particulieren handel te doen ophouden. Zucht
naar winst beheerschte de Compagnie in alles. Hare hard-
vochtigheid gaf op menige plaats aanleiding tot bloedstor-
ting, elders wikkelde hare zelfzuchtige onderdanigheid haar
in groote moeilijkheden. Zoo had de gouv. gen. Brouwer
(1632—1636) evenals zijn voorganger onlusten te bedwin-
gen , die ten gevolge der gedwongen levering van kruidnage-
len op Amboina ontstaan waren, terwijl de Bewindhebbers
er bij hem op aandrongen tegenover de inlandsche vorsten
KOLLEWIJN N'., Oost-Indi'é. 2e druk. 2