Boekgegevens
Titel: Beknopte geschiedenis der Nederlandsche bezittingen
Auteur: Kollewijn, A.M.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1876
2e dr
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: Obr. 5389
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_201007
Onderwerp: Geschiedenis: algemene wereldgeschiedenis; geschiedenis van grote gebiedsdelen, bevolkingsgroepen en beschavingsgebieden: algemeen
Trefwoord: Nederlandse koloniën, Geschiedenis (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Beknopte geschiedenis der Nederlandsche bezittingen
Vorige scan Volgende scanScanned page
15
soms ook de Spanjaarden bestrijden. Menig schip werd
daarbij door de onzen buit gemaakt en menige sterkte, door
de Portugeezen aangelegd, veroverd. Daar de Nederlanders
geen aanstoot namen aan de godsdienstige begrippen der
inlanders, stonden dezen hen veelal bij tegen de Portugee-
zen, die met dweepzieken ijver de Katholieke leer in den
Oostindischen Archipel zochten uit te breiden.
20. Ten einde meer eenheid te brengen in het bestuur
en meer vastheid te geven aan het gezag der in 1602 op-
gerichte O. I. Compagnie, werd in 1609 op aandrang der
Staten-Generaal een gouverneur-generaal naar Indië gezon-
den, wien een raadgevend lichaam, de Raad van Indië, werd
toegevoegd. De eerste was Pieter Both (1610—1614), ge-
boren te Amersfoort. De kolonisten, die hem waren mede-
gegeven om zich te vestigen in de plaats, waar de zetel
des bestuurs zou zijn, bracht hij, omdat vooreerst zulk eene
plaats niet te bepalen was, naar Amboina, waar hij hun
verlof gaf op de naburige eilanden handel te drijven in voor-
werpen van dagelijksche behoefte, eetwaren en katoenen
kleedjes. Both stelde tot boekhouder-generaal Jan Pieters-
zoon Coen aan, wiens wijze van boekhouden tot aan de op-
heffing der Compagnie steeds is gevolgd.
Daar de koffie, die in 1580 voor 't eerst uit Arabië in
Europa was ingevoerd, meer en meer in trek kwam, zond
de gouv. gen. Reijnst (1614—1615) Pieter Van den Broek
naar Mocha om er handelsbetrekkingen aan te knoopen.
21. Even als onder Both verrezen er op verschillende
plaatsen loges (loodsen); maar tegelijkertijd werd de Com-
pagnie in haar streven naar alleenhandel meer en meer be-
moeilijkt door de Engelschen, die te Jakatra eene loge bouwden
vlak tegenover de onze. Daar de gouv. gen. Laurens Reaal
(1615—1618) zich inschikkelijk jegens hen wilde betooneuj
drong de Raad van Indië, waarin Coen zitting had, er bij
hem op aan, het monopolie tegen hen te handhaven. Dit
geschiedde echter eerst op krachtige wijze, toen hij door