Boekgegevens
Titel: Leerboek der cosmografie
Auteur: Hoorweg, J.L.
Uitgave: Utrecht: gebr. van der Post, 1874
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-314
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200874
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Kosmografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der cosmografie
Vorige scan Volgende scanScanned page
BF = BO cotg «> = R cotg SP, als
' R de straal der aarde voorstelt.
/\ BOC is rechthoekig in C, dus:
BC = OB sin BOC = R cos
In den gelijkbeenigen driehoek ABC is dan verder:
AB = 2BC sin {ACB of
AB = 2R cos <r sin J«
In den gelijkbeenigen driehoek ABF is eveneens
AB = 2BP sin ^AFB of
AB == 2R cotg <p sin Ja-.
Door gelijkstelling verkrijgt men:
AB = 2R cos <r sin J« == 2R cotg 't sin {x of
sin <f sin j« = sin Jar
of eindelijk, daar « slechts een zeer kleine hoek is, nl.
" "" V&6400.) '
X — " X sin f.
De verplaatsingen, die het slingervlak per se-
cunde ondergaat op verschillende plaatsen der
aarde, zijn derhalve evenredig met de sinus-
sen der geografische breedten,
Om deze theoretische uitkomst te verifieeren hing Fou-
cault in den toren van 't observatorium te Parijs een
langen slinger op, die bestond uit een dunne metalen draad
waaraan een zware kogel hing die Viin een spits voorzien was.
Onder dezen spits was op de vloer een groote verdeelde
cirkel geconstrueerd en nadat de slinger zonder schokken
aan 't schommelen was gebracht, konden de tallooze toe-
schouwers langzamerhand het schommelvlak zien verplaat-
sen en juist met de snelheid als bovenstaande berekening
aan geeft.
Door vele natuurkundigen is, meestal voor een gi'oot pü-
bliek, de slingerproef van F o u c a u 11 op verschillende plaat-
sen der aarde herhaald, en telkens werd een verplaatsing
van het slingervlak gevonden, overeenkomstig met de onder-
stelling, dat de aarde in 24 uur om een as draait van 't
Westen naar 't Oosten.
Wij kunnen deze wenteling der aarde dus als een onbe-
twistbaar feit aannemen.
§ 5. (ïrnadnieliiigen. Het is tot nog toe gebleken, dat de
aarde is een vrij in de ruimte zwevend bolvormig lichaam.