Boekgegevens
Titel: Leerboek der cosmografie
Auteur: Hoorweg, J.L.
Uitgave: Utrecht: gebr. van der Post, 1874
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-314
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200874
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Kosmografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der cosmografie
Vorige scan Volgende scanScanned page
137
dan de gassen, welke zich al opstijgende uitspreiden, en niet
zoo goed in staat zijn weerstand te overwinnen als de vaste
lichamen.
Met eenige waarschijnlijkheid kunnen wij ons de zaak aldus
' voorstellen.
Uit het binnenste van de zon hebben door vulkanische
werkingen van tijd tot tijd uitbarstingen plaats, waarbij de
inwendige stoffen den dichten atmospheer 2 doorboren en
met verbazende snelheid opstijgen.
Deze stoffen vormen dan de corona en verspreiden zich
in de wereldruimte, totdat zij binnen den kring van een
andere ster komen, wier aantrekking bij de snelheid, die zij
nog hebben, een nieuwe voegt en ze aldus als kometen of
meteoren voor die ster doet optreden.
Evenzoo is het mogelijk, zooals wij reeds vroeger gezegd
hebben, dat wij in onze meteoorsteenen stukken hebben van
andere vaste sterren, die op dezelfde wijze in het domein
van onze zon gekomen zijn.
De protuberansen zijn dan de gasvormige uitbarstingen
welke die der vaste stoffen vergezellen en niet tot die hoogte
als de laatste kunnen geraken.
Op deze wijze beschouwd gelijkt de zon op een reusach-
tigen donderbus die voortdurende ontzettende vuurpijlen naar
alle kanten uitschiet, welke zich eindeloos in de ruimte verliezen.
Met deze hypothese stemt overeen een waarneming van
Zöllner. Deze zag, toen hij op de wijze van pag. 13-1: bij
onverduisterde zon het spectrum der protuberansen onder-
zocht , schitterende lijnvormige vonken dwars over het ge-
heele spectrum heen vliegen, die den indruk gaven van een^
reeks van electrische ontladingen , welke snel over het spec-
trum passeerden. Wellicht zgn dat die steenen geweest,
die verder van de zon de corona vormen.
Tf. Licht en warmte der zon. Men heeft getracht
de warmte te bepalen die de zon in een zekeren tijd naar
alle kanten uitstraalt.
Pouilet wendde daarvoor aan den zóogenaamden pyrhe-
liometer of actinometer. Dit is een inwendig zwart
gemaakte koker met water gevuld en waarin de bol van
een zeer grooten en gevoeligeu thermometer is geplaatst,
die met zijn as naar alle kanten kan gericht worden.
Door nu eerst dit instrument in de schaduw te richten