Boekgegevens
Titel: Leerboek der cosmografie
Auteur: Hoorweg, J.L.
Uitgave: Utrecht: gebr. van der Post, 1874
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-314
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200874
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Kosmografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der cosmografie
Vorige scan Volgende scanScanned page
136
Derhalve nog ruim 200 malen grooter dan de snelheid van
't geluid. •
Dit wordt nog overtroffen door de waarneming van Prof.
Young in Septetober 1871.
Een groote protuberans scheurde zich in tallooze stuk-
ken, waarvan ieder nog wel 22000 kilometers lang en 2000
kilometers breed was; deze stegen met vei bazende snelheid
op en bereikten een hoogte van 320000 kilometers in 10
minuten tijd.
Hieruit volgt een gemiddelde snelheid van 533 kilome-
ters per secunde.
Daar nu de opstijgende beweging natuurlijk een vertraagde
was, kan men eens nagaan, hoe groot de beginsnelheid wel
moet geweest zijn.
Men kan bijna niet betwijfelen of er zijn daarbij krachten
in 't spel, die in staat zouden zijn geheele steenen van daar
af tot buiten het zonnestelsel te slingeien.
De protuberansen geven door hun voorkomen en hunne
snelle afwisselingen den indruk van voorttespruiten uit ont-
zettende, als het ware vulkanische, uitbarstingen van wa-
terstof , vooral degenen, die door Secchi stroomen ge-
noemd zijn. Wij verkrijgen dus van de zon een geheel
anderen indruk dan vroeger en zien in haar den zetel van
machtige werkingen, die voortdurend in haar binnenste plaats
grijpen.
De corona, waarvan wij nu weten dat zij tot de zon
behoort, is slechts zelden nauwkeurig waargenomen. Eene
keer echter, bij de eclips van 1869, wendde Gilman geheel
zijne attentie daaraan, en bevond dat zij was samengesteld
uit een menigte fijne violette, gele en witte stralen , die
van achter de maan voortschoten. Het was alsof het ontel-
bare fijne stralen van stoom waren.
Ook de corona heeft dus een voorkomen dat aan uitbar-
stingen doet denken maar dan moeten het met groote snel-,
heid opgeworpen vaste lichamen of vloeistoffen zijn, daar
men hierbij een volledig spectrum van de 1® soort verkrijgt.
Dat in de zon werkingen plaats hebben waardoor derge-
lijke vaste stoffen zoo hoog als de corona kunnen worden
opgeworpen, kan na de waarneming van Young niet meer
betwijfeld worden.
Het is zelfs natuurlijk dat die vaste stoffen hooger komen
J