Boekgegevens
Titel: Leerboek der cosmografie
Auteur: Hoorweg, J.L.
Uitgave: Utrecht: gebr. van der Post, 1874
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-314
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200874
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Kosmografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der cosmografie
Vorige scan Volgende scanScanned page
105
Daar de loopbaan der aarde een gesloten kring is, zal
de jaarlijksche parallaxis veroorzaken dat de sterren per
jaar ook een kringetje aan den hemel doorloopen in tegen-
gestelde richting als waarin de aarde zelve voortgaat.
Dit kringetje ontstaat, omdat de lijn, die ons oog met de
ster vereenigt, per jaar langs de geheele aardbaan strijkt
en aldus, boven de ster een kegel beschrijft, wiens door-
snede met den hemelbol het bedoelde kringetje oplevert. Hoe
dichter de ster bij ons is, hoe grooter dat kringetje zal zijn,
daar de kegel dan stomper uitvalt.
Zoo men twee sterren heeft, op verbazenden afstand achter
elkander, maar zoo gelegen dat zij voor ons ongeveer de-
zelfde richting hebben, dan zuUen zij eeu optische dub-
belster vormen, die voor 't bloote oog als een enkele
ster zich vertoont.
Voor twee dergelijke sterren nu zijn de aberratie (pag.
19),derefractie, (pag. 56), en alle andere storende invloeden
volkomen gelijk, alleen de parallaxis is verschillend. De een
Tig. 33.
beschrijft eeu grootere ellips
ABCD, de andere een kleinere
ahcd, om de punten S en « die
zij innemen, van de zon uit
gezien.
Daar verder beiden hun
kringetje doorloopen door de-
zelfde oorzaak nl, de beweging
der aarde, zullen zij altijd in
overeenkomstige punten zijn
(ABCD) en (a, ó, c, De
lijnen nu die beide sterren
vereenigeu kunnen bij de on-
gelijke grootte der ellipsen
nooit gelijk zijn en evenmin-
evenwijdig. Zoo kan ka nooit
evenwijdig en gelijk Cc zijn. De sterren moeten dus perio-
diek in afstand en positie schijnen te verschillen.
Op dat beginsel nu berust een methode door Bes sei aan-
gewend, om te volvoeren wat anderen was mislukt nl. de
jaarlijksche parallaxis van een ster te meten.
Hij koos daarvoor de ster 61 Cygni, een weinig aan-
zienlijke ster, die twee zeer kleine naburige sterren heeft,