Boekgegevens
Titel: Leerboek der cosmografie
Auteur: Hoorweg, J.L.
Uitgave: Utrecht: gebr. van der Post, 1874
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-314
URL: https://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200874
Onderwerp: Astronomie: astronomie: algemeen
Trefwoord: Kosmografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Leerboek der cosmografie
Vorige scan Volgende scanScanned page
90
de aarde gezien wordt kunnen berekenen. Nu is :
ah : AB = bV: BV,
Fig. 31
of, als de afstand van Venus tot de zon, tot den afstand van
Venus tot de aarde , of als 68 : 27 of ten naastebij als 2 J : 1.
ab is dus op de zonneschijf ongeveer 2J maal grooter dan
de middellijn der aarde, AB. Plaatste men dus op de opper-
vlakte der zon een schijf zoo groot als een groote cirkel der
aarde, dan zou die 2J maal kleiner zijn dan de schijf waarvan
ab de middellijn is. Om die reden zou ook, uit de zon ge-
zien, de aarde zich 2\ maal kleiner vertoonen, dan de hoek,
waaronder wij ab zien. Maar de hoek, waaronder men uit
de zon de middellijn der aarde ziet, is zooals uit figuur 22
en 30 blijkt, het dubbel van den horizontalen parallaxis der
zon. De hoek, waaronder wij ab zien, is dus 5 malen de ge-
vraagde horizontale parallaxis. Een fout, in de me-
ting van ab begaan, zal dus 5 malen verkleind in de
uitkomst overgaan ; een resultaat, dat deze methode ver boven
de vorige doet verkiezen.
Het komt er dus op aan, om ab te vinden. Daartoe be-
palen de waarnemers, in A en in B beiden, den tijd dien
de planeet noodig heeft om over de zonneschijf te passeeren.
Daar nu de bewegingen der aarde en van Venus met nauw-
keurigheid bekend zijn, kan uit die tijdsverloopen de lengte
der lijnen PQ en pq gevonden worden, welke Venus over
de zon doorliep. De hoeken, door die lijnen gemeten, ver-
geleken met de bekende schijnbare middellijn der zon geven
de plaats dier lijnen op de schijf der zon en alzoo ook haren
afstand ab.
Welken invloed hierbij andere geografische ligging van A
en B op de berekening heeft, alsmede de dagelijksche as-
wenteling der aarde, zullen wij niet verder onderzoeken. Ge-